ਬਾਰ-ਬਾਰ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋਣਾ ਇੱਕ ਆਮ ਸਮੱਸਿਆ ਲੱਗ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਨੂੰ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਲੈਣਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਆਮ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ 15 ਤੋਂ 25 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਨਾ ਕਦੇ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਇਸ ਨੂੰ ਥਕਾਵਟ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ, ਤਣਾਅ ਜਾਂ ਖਾਣਾ ਨਾ ਖਾਣ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਅਣਡਿੱਠ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਿਲ ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਦਿਲ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਬੇਹੋਸ਼ੀ
ਫੋਰਟਿਸ ਐਸਕੋਰਟਸ ਹਸਪਤਾਲ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਦਿਲ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਡਾਕਟਰ ਪ੍ਰਮੋਦ ਕੁਮਾਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ: ਪਹਿਲੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਿਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਹਤਮੰਦ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੂਸਰੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਕੋਈ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ। ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਦਿਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੰਪਿੰਗ ਫੰਕਸ਼ਨ ਘੱਟ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਵਿੱਚ ਗੜਬੜੀ, ਜਿਸਨੂੰ ‘ਅਰਿਦਮਿਆ’ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅਤੇ ਇਕਲੌਤਾ ਚੇਤਾਵਨੀ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਤੇਜ਼ ਧੜਕਣਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵੈਂਟ੍ਰੀਕੂਲਰ ਟੈਕੀਕਾਰਡੀਆ ਜਾਂ ਵੈਂਟ੍ਰੀਕੂਲਰ ਫਿਬ੍ਰਿਲੇਸ਼ਨ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਬਹੁਤ ਹੌਲੀ ਧੜਕਣ, ਕੁਝ ਸਕਿੰਟਾਂ ਲਈ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਰਗੀ ਸਥਿਤੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਦਿਮਾਗ ਤੱਕ ਖੂਨ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਅਚਾਨਕ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਖੜ੍ਹੇ ਹੁੰਦੇ ਸਮੇਂ ਅਚਾਨਕ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਦਾ ਡਿੱਗ ਜਾਣਾ ਵੀ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਦੀ ਇੱਕ ਆਮ ਵਜ੍ਹਾ ਹੈ।
ਕਦੋਂ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੀਏ?
ਮਾਹਿਰ ਕਾਰਡੀਓਲੋਜਿਸਟ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਾਰਨ ਦੇ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਆਉਣਾ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਹੈ। ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜੇਕਰ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਕਸਰਤ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ, ਲੇਟੇ ਹੋਏ, ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਜਾਂਚ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਦਰਦ, ਤੇਜ਼ ਧੜਕਣ, ਸਾਹ ਫੁੱਲਣਾ ਜਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਮੌਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਖ਼ਤਰਾ ਹੋਰ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਡਾਕਟਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, “ਸਿਨਕੋਪੀ ਕੋਈ ਬਿਮਾਰੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਇੱਕ ਲੱਛਣ ਹੈ। ਅਸਲੀ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਦਿਮਾਗ ਤੱਕ ਖੂਨ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਅਚਾਨਕ ਕਿਉਂ ਘਟਿਆ।”
ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਉਦੋਂ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਿਰਗੀ ਜਾਂ ਫਿੱਟ ਸਮਝ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਬੇਲੋੜੀਆਂ ਜਾਂਚਾਂ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਤੋਂ ਗੁਜ਼ਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਸਲੀ ਕਾਰਨ ਦਿਲ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਦਿਲ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਕਈ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਵਜ੍ਹਾ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜਾਂਚ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਈਸੀਜੀ, ਹਾਰਟ ਮਾਨੀਟਰਿੰਗ ਜਾਂ ਈਕੋ ਟੈਸਟ ਰਾਹੀਂ ਪਕੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਜਾਨਲੇਵਾ ਸਥਿਤੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
