ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਵਧ ਰਹੇ ਤਣਾਅ ਨੇ ਗਲੋਬਲ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਲੋਜਿਸਟਿਕਸ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪਰਸ਼ੀਅਨ ਖਾੜੀ ਅਤੇ ਸਟ੍ਰੇਟ ਆਫ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਰੂਟ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ, ਜਿੱਥੋਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਪਾਰ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਸੁਰੱਖਿਆ ਖ਼ਤਰੇ ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਵਧਾ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਾਸਮਤੀ ਚਾਵਲ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ ‘ਤੇ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਭਾੜੇ ਅਤੇ ਬੀਮਾ ਲਾਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ
ਭਾਰਤੀ ਨਿਰਯਾਤਕਾਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾੜੇ (Freight) ਦੀਆਂ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 15-20 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵੱਲ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਹਰ ਸ਼ਿਪਮੈਂਟ ‘ਤੇ ‘ਵਾਰ-ਰਿਸਕ ਸਰਚਾਰਜ’ ਅਤੇ ਬੀਮਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਵਧ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਬਾਲਣ (Bunker Fuel) ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਧਣ ਨਾਲ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਖਰਚਾ ਵੀ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨਿਰਯਾਤਕਾਰਾਂ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ
ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਬਾਸਮਤੀ ਨਿਰਯਾਤਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਰਾਨ, ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਤੇ ਯੂਏਈ ਇਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਖਰੀਦਦਾਰ ਹਨ। ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਅਤੇ ਵਧੇ ਹੋਏ ਖਰਚਿਆਂ ਕਾਰਨ ਵਪਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਆਰਥਿਕ ਦਬਾਅ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਥਿਤੀ ਅਸਥਿਰ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਕਈ ਵਪਾਰੀ ਨਵੇਂ ਸੌਦੇ ਕਰਨ ਤੋਂ ਵੀ ਹਿਚਕਿਚਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਦੇਸ਼ ਅੰਦਰ ਬਾਸਮਤੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ
ਇੱਕ ਦਿਲਚਸਪ ਪਹਿਲੂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਨਿਰਯਾਤ ਲਾਗਤ ਵਧੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਬਾਸਮਤੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 7-10 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਘਟ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਕਾਰਨ ਨਵੇਂ ਆਰਡਰ ਘਟੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਘਰੇਲੂ ਮੰਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਪਲਾਈ ਵਧ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀਮਤਾਂ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਮਦਦ ਦੀ ਗੁਹਾਰ
ਨਿਰਯਾਤਕ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਲੋਜਿਸਟਿਕਸ ਸਹਾਇਤਾ, ਬੀਮਾ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਇਹ ਟਕਰਾਅ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨਿਰਯਾਤ ‘ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈ ਸਕਦੇ ਹਨ।
