E20 ਬਾਲਣ ‘ਤੇ ਵਧਦਾ ਜਨਤਕ ਗੁੱਸਾ
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪੰਜ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ, ਯਾਨੀ ਅਪ੍ਰੈਲ 2025 ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ 20% ਈਥੇਨੌਲ ਮਿਸ਼ਰਿਤ (E20) ਪੈਟਰੋਲ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹੁਣ ਆਮ ਜਨਤਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪ੍ਰਤੀ ਭਾਰੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਦੇਸ਼ਵਿਆਪੀ ਸਰਵੇਖਣ ਮੁਤਾਬਕ 53% ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਹਨ ਮਾਲਕਾਂ ਨੇ E20 ਦੇ ਲਾਗੂਕਰਨ ਨੂੰ ਨਾਕਾਮ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਵਾਹਨ ਚਾਲਕਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਗੁੱਸਾ ਗੱਡੀਆਂ ਦੀ ਮਾਈਲੇਜ ਵਿੱਚ ਆਈ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਅਤੇ ਇੰਜਣਾਂ ਦੇ ਖਰਾਬ ਹੋਣ ਦੇ ਖ਼ਦਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੈ।
ਮਾਈਲੇਜ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਲੋਕ
ਪੈਟਰੋਲ ਪੰਪਾਂ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਵਾਹਨ ਚਾਲਕਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮੁੱਖ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ E20 ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਗੱਡੀਆਂ ਦੀ ਔਸਤ (ਮਾਈਲੇਜ) ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਗਈ ਹੈ। ਸਰਵੇਖਣ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ 2023 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਣੇ ਵਾਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਈਲੇਜ 10 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਘਟ ਗਈ ਹੈ।
ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ, ਈਥੇਨੌਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧ ਪੈਟਰੋਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਘੱਟ ਊਰਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਆਟੋਮੋਬਾਈਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਮਾਈਲੇਜ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ 3% ਤੋਂ 6% ਦੀ ਕਮੀ ਆਵੇਗੀ, ਪਰ ਅਸਲ ਜ਼ਮੀਨੀ ਹਕੀਕਤ ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਓਨੀ ਹੀ ਦੂਰੀ ਤੈਅ ਕਰਨ ਲਈ ਹੁਣ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੈਟਰੋਲ ਖਰੀਦਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੇਬ ‘ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਬੋਝ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇੰਜਣਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਅਤੇ ਜੰਗਾਲ ਲੱਗਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ
ਮਾਈਲੇਜ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਦੇ ਇੰਜਣਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਸਾਲ 2012 ਤੋਂ ਮਾਰਚ 2023 ਦਰਮਿਆਨ ਬਣੇ ਵਾਹਨ ਸਿਰਫ਼ 10% ਈਥੇਨੌਲ (E10) ਨੂੰ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਕਰਨ ਲਈ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਅਪ੍ਰੈਲ 2023 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਣੇ ਵਾਹਨ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ E20 ਅਨੁਕੂਲ (Compliant) ਵਾਹਨ ਸਿਰਫ਼ ਅਪ੍ਰੈਲ 2025 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਨ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਈਥੇਨੌਲ ਹਵਾ ਵਿੱਚੋਂ ਨਮੀ (ਪਾਣੀ) ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਸੋਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਦੇ ਇੰਜਣਾਂ ਦੇ ਧਾਤੂ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਜੰਗਾਲ ਲੱਗਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਊਲ ਪਾਈਪਾਂ, ਰਬੜ ਦੇ ਗੈਸਕੇਟ ਅਤੇ ਸੀਲਾਂ ਜਲਦੀ ਗਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਗੱਡੀ ਸਟਾਰਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਰੀ ਦਿੱਕਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰ E25 ਦੇ ਰੋਲਆਊਟ ਨੂੰ ਹੁਣ ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ‘ਚ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗੀ
ਗਾਹਕਾਂ, ਡੀਲਰਾਂ ਅਤੇ ਆਟੋਮੋਬਾਈਲ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦੇ ਵਧਦੇ ਦਬਾਅ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਉੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਣਨੀਤੀ ਬਦਲਣ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਿਊਰੋ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਅਨ ਸਟੈਂਡਰਡਜ਼ (BIS) ਨੇ E22 ਤੋਂ E30 ਬਾਲਣ ਲਈ ਤਕਨੀਕੀ ਮਾਪਦੰਡ ਨੋਟੀਫਾਈ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਸਨ, ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਹੁਣ E25 (25% ਈਥੇਨੌਲ ਮਿਸ਼ਰਣ) ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੇ ਮੂਡ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ E20 ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਬਹੁਤ ਸੋਚ-ਸਮਝ ਕੇ ਅਤੇ ਪੜਾਅਵਾਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਤਾਂ ਜੋ E20 ਵਰਗੀ ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਦੁਬਾਰਾ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਹੁਣ E25 ਪੈਟਰੋਲ ਦੇ ਰੋਲਆਊਟ ਨੂੰ ਸਾਲ 2029 ਤੱਕ ਟਾਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਆਟੋਮੋਬਾਈਲ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦੀ ਮੰਗ
ਕਾਰ ਅਤੇ ਬਾਈਕ ਨਿਰਮਾਤਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ E25 ਬਾਲਣ ਲਈ ਇੰਜਣਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਅ ਕਰਨੇ ਪੈਣਗੇ, ਜਿਸ ਲਈ ਖੋਜ ਅਤੇ ਟੈਸਟਿੰਗ ਵਾਸਤੇ ਕਾਫੀ ਸਮੇਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਫਿਲਹਾਲ, ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਪੂਰਾ ਧਿਆਨ E20 ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਅਤੇ ਵਿਕਲਪ ਵਜੋਂ ਫਲੈਕਸ-ਫਿਊਲ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਰਹੇਗਾ।
