ਫ੍ਰੈਂਚ ਫਰਾਈਜ਼ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦਾ ਮਨਪਸੰਦ ਸਨੈਕਸ ਹਨ। ਪਰ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੈਂਸਰ ਮਾਹਿਰ (ਸਰਜੀਕਲ ਓਨਕੋਲੋਜਿਸਟ) ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਚੇਤਾਵਨੀ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਕੀ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨਪਸੰਦ ਫ੍ਰੈਂਚ ਫਰਾਈਜ਼ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਿਗਰਟ ਪੀਣ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਗੁਰੂਗ੍ਰਾਮ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕੈਂਸਰ ਮਾਹਿਰ ਡਾ. ਵਰਤਿਕਾ ਵਿਸ਼ਵਾਨੀ ਨੇ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਫ੍ਰੈਂਚ ਫਰਾਈਜ਼ ਬਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਚੇਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਤਜਰਬਾ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇੱਕ ਕੈਂਸਰ ਮਾਹਿਰ ਮਾਂ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਮੈਂ ਅੱਜ ਤੱਕ ਇਹ ਭੋਜਨ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਜਾਵੋਗੇ ਕਿ ਫ੍ਰੈਂਚ ਫਰਾਈਜ਼ ਸਾਡੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਕਿੰਨੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹਨ।”
ਬਾਰ-ਬਾਰ ਗਰਮ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਤੇਲ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਂਸ ਫੈਟ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨ
ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਫ੍ਰੈਂਚ ਫਰਾਈਜ਼ ਦਾ ਅਸਲ ਖ਼ਤਰਾ ਆਲੂਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਫਾਸਟ-ਫੂਡ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਲਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਮੁਨਾਫਾ ਕਮਾਉਣ ਲਈ ਵਪਾਰਕ ਰਸੋਈਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਤੇਲ ਨੂੰ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਉੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ‘ਤੇ ਗਰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਵਾਲੇ ਤੇਲ ਨੂੰ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਗਰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਰਸਾਇਣਕ ਬਣਤਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਾਂਸ ਫੈਟੀ ਐਸਿਡ (TFAs) ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਤੱਤ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਦੇ ਹਨ। ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਬਾਰ-ਬਾਰ ਗਰਮ ਕੀਤੇ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਭੋਜਨ ਖਾਣ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੋਜਸ਼ (inflammation) ਅਤੇ ਆਕਸੀਡੇਟਿਵ ਤਣਾਅ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੈਂਸਰ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਐਕਰੀਲਾਮਾਈਡ: ਸਟਾਰਚ ਵਾਲੇ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ
ਜਦੋਂ ਆਲੂ ਵਰਗੇ ਸਟਾਰਚ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਉੱਚੇ ਤਾਪਮਾਨ ‘ਤੇ ਤਲਿਆ ਜਾਂ ਭੁੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਕੁਦਰਤੀ ਸ਼ੂਗਰ ਅਤੇ ਅਮੀਨੋ ਐਸਿਡ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਰਸਾਇਣਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਐਕਰੀਲਾਮਾਈਡ (acrylamide) ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਰਸਾਇਣ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਏਜੰਸੀ ਫਾਰ ਰਿਸਰਚ ਆਨ ਕੈਂਸਰ (IARC) ਨੇ ਐਕਰੀਲਾਮਾਈਡ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਭਾਵੀ ਕੈਂਸਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੱਤ ਮੰਨਿਆ ਹੈ। ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਦੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ‘ਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਧਿਐਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਰਸਾਇਣ ਦੇ ਉੱਚ ਪੱਧਰ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਬਾਹਰਲੇ ਤਲੇ ਹੋਏ ਭੋਜਨਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਬਣਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਸੋਡੀਅਮ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਅਤੇ ਬਾਲ ਮੋਟਾਪਾ
ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਰਸਾਇਣਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਫ੍ਰੈਂਚ ਫਰਾਈਜ਼ ਵਿੱਚ ਨਮਕ (ਸੋਡੀਅਮ) ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਸੋਡੀਅਮ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੇਵਨ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਫ੍ਰੈਂਚ ਫਰਾਈਜ਼ ਵਿੱਚ ਕੈਲੋਰੀਜ਼ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਸਵਾਦਿਸ਼ਟ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਬੱਚੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਮੋਟਾਪੇ (Childhood Obesity) ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਘਰ ਵਿੱਚ ਤਾਜ਼ੇ ਤੇਲ ਜਾਂ ਏਅਰ ਫਰਾਇਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਆਲੂ ਬਣਾਉਣਾ ਫਿਰ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ, ਪਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਫ੍ਰੈਂਚ ਫਰਾਈਜ਼ ਖਾਣ ਤੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
