ਅਫਗਾਨ ਕੁੜੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਝਟਕਾ
ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਇੱਕ ਬੇਮਿਸਾਲ ਅਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਸੰਕਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ਿਕਾਰ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਯੂਨੈਸਕੋ (UNESCO) ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਤਾਜ਼ਾ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ 2.4 ਮਿਲੀਅਨ (24 ਲੱਖ) ਕੁੜੀਆਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਕੂਲਾਂ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਗਸਤ 2021 ਵਿੱਚ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੇ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਜਿਹੇ ਕਈ ਸਖ਼ਤ ਫ਼ਰਮਾਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਫਗਾਨ ਔਰਤਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖਣ ਦਾ ਬੁਨਿਆਦੀ ਅਧਿਕਾਰ ਖੋਹ ਲਿਆ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਛੇਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਸਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਮਨਾਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਕੌੜੀ ਸੱਚਾਈ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਅਜਿਹਾ ਦੇਸ਼ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਮਹਿਲਾ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਅਤੇ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਰੋਕਦਾ ਹੈ।
ਯੂਨੈਸਕੋ (UNESCO) ਦੀ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਰਿਪੋਰਟ ਅਤੇ ਆਲਮੀ ਅਪੀਲ
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿਦਿਅਕ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਗਠਨ (UNESCO) ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਗੜ ਰਹੀ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਵੱਡੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਤਾਜ਼ਾ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ, ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਇਸ ਵਿਤਕਰੇ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਮਨਕਾਰੀ ਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਉਲਟਾਉਣ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਏਜੰਸੀ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ 2.4 ਮਿਲੀਅਨ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਕਲਾਸਰੂਮ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰੱਖਣਾ ਸਿਰਫ਼ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਘੋਰ ਉਲੰਘਣਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਤਬਾਹੀ ਵੀ ਹੈ। ਪੜ੍ਹੀਆਂ-ਲਿਖੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਰਤਾ, ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੇ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਪਤਨ ਹੋਣਾ ਤੈਅ ਹੈ।
ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦਾ ਖਾਤਮਾ
ਇਸ ਵਿਦਿਅਕ ਪਾਬੰਦੀ ਦਾ ਮਨੁੱਖੀ ਨੁਕਸਾਨ ਬਹੁਤ ਡੂੰਘਾ ਹੈ। ਲੱਖਾਂ ਨੌਜਵਾਨ ਅਫਗਾਨ ਕੁੜੀਆਂ ਲਈ, ਸਕੂਲ ਉਮੀਦ, ਨਿੱਜੀ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਸੀ। ਅੱਜ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਜਬਰੀ ਇਕਾਂਤਵਾਸ, ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੇ ਵਿਆਹਾਂ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਸੰਕਟ ਨੇ ਲੈ ਲਈ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ, ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਮਹਿਲਾ ਡਾਕਟਰਾਂ, ਅਧਿਆਪਕਾਂ, ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ ਅਤੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਖੇਤਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਸ ਦਾ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਅਕਸਰ ਮਹਿਲਾ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਦਾ ਰਸਤਾ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਥਿਤੀ ਗੰਭੀਰ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਪਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਈਚਾਰਾ ਇਸ ਤੋਂ ਮੂੰਹ ਨਹੀਂ ਮੋੜ ਸਕਦਾ। ਯੂਨੈਸਕੋ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ‘ਤੇ ਲਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਨਵੀਨਤਾਕਾਰੀ ਹੱਲਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਗੁਪਤ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਰਿਮੋਟ ਆਨਲਾਈਨ ਲਰਨਿੰਗ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਵਿਰੋਧ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਰਨ ਵਜੋਂ ਉੱਭਰੇ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਵ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਰੇਡੀਓ ਅਤੇ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਵਿਕਲਪਿਕ ਵਿਦਿਅਕ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਲਈ ਫੰਡ ਦੇਣ ਤਾਂ ਜੋ ਘਰਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਕੁੜੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ। ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਅਫਗਾਨ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਡਟ ਕੇ ਖੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਅਧਿਕਾਰ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਹਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।
