ਡਾਇਬੀਟਿਕ ਨਿਊਰੋਪੈਥੀ ਕੀ ਹੈ?
ਡਾਇਬੀਟਿਕ ਨਿਊਰੋਪੈਥੀ ਸ਼ੂਗਰ ਦੀ ਇੱਕ ਆਮ ਪਰ ਗੰਭੀਰ ਜਟਿਲਤਾ ਹੈ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਦਾ ਪੱਧਰ ਉੱਚਾ ਰਹਿਣ ਕਾਰਨ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਨਸਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਪੈਰਾਂ, ਹੱਥਾਂ ਅਤੇ ਉਂਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੰਨਪਨ, ਝਨਝਨਾਹਟ, ਸੜਨ ਜਾਂ ਤਿੱਖਾ ਦਰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਨਰਵ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।
ਲਾਲ ਮਿਰਚਾਂ ਕਿਵੇਂ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ?
ਲਾਲ ਮਿਰਚਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਤੱਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੈਪਸੇਸਿਨ (Capsaicin) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਤੱਤ ਮਿਰਚਾਂ ਨੂੰ ਤਿੱਖਾਪਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕੈਪਸੇਸਿਨ ਨੂੰ ਕਈ ਦਰਦ-ਨਿਵਾਰਕ ਕ੍ਰੀਮਾਂ, ਜੈਲਾਂ ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਪੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਰਵ ਦਰਦ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਕੈਪਸੇਸਿਨ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਕੈਪਸੇਸਿਨ ਚਮੜੀ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਦਰਦ ਸੰਕੇਤ ਭੇਜਣ ਵਾਲੇ ਰਿਸੈਪਟਰਾਂ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗਰਮੀ ਜਾਂ ਸੜਨ ਵਰਗਾ ਅਹਿਸਾਸ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਲਗਾਤਾਰ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਨਸਾਂ ਦੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਘਟ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਦਰਦ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿਮਾਗ ਤੱਕ ਘੱਟ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਖੋਜ ਕੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ?
ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇੱਕ ਸਮੀਖਿਆ ਵਿੱਚ 22 ਕਲੀਨਿਕਲ ਅਧਿਐਨਾਂ ਅਤੇ 1,800 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਡਾਟੇ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ 0.075% ਕੈਪਸੇਸਿਨ ਕ੍ਰੀਮ ਡਾਇਬੀਟਿਕ ਨਿਊਰੋਪੈਥੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ 65% ਤੱਕ ਘਟਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਹੋਰ ਅਧਿਐਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲੇ ਹਨ ਕਿ ਉੱਚ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਕੈਪਸੇਸਿਨ ਪੈਚ ਦਰਦ ਘਟਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਨਸਾਂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਮਾਹਿਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਖੋਜ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ
ਕੈਪਸੇਸਿਨ ਵਾਲੇ ਉਤਪਾਦ ਹਰ ਕਿਸੇ ਲਈ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚਮੜੀ ‘ਤੇ ਜਲਨ, ਲਾਲੀ ਜਾਂ ਖੁਜਲੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਅਜਿਹੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਡਾਇਬੀਟਿਕ ਨਿਊਰੋਪੈਥੀ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ
ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕੈਪਸੇਸਿਨ ਨੂੰ ਇਲਾਜ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਪੂਰਾ ਹੱਲ। ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਕੰਟਰੋਲ, ਸਿਹਤਮੰਦ ਖੁਰਾਕ, ਨਿਯਮਿਤ ਕਸਰਤ, ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਅਨੁਸਾਰ ਦਵਾਈਆਂ ਲੈਣਾ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਨਤੀਜਾ
ਲਾਲ ਮਿਰਚਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨਰਵ ਦਰਦ ਦਾ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਕੈਪਸੇਸਿਨ ਡਾਇਬੀਟਿਕ ਨਿਊਰੋਪੈਥੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਈ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
