ਦੀਵਾਲੀ ਬੋਨਸ ਦੇ ਨਾਂ ‘ਤੇ ਫਰਜ਼ੀਵਾਦੇ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ
ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਠੱਗਣ ਲਈ ਨਵੇਂ ਹੱਥਕੰਡੇ ਅਪਣਾਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਵਟਸਐਪ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਵਾਇਰਲ ਸੁਨੇਹਾ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਨਾਂ ‘ਤੇ 8,000 ਰੁਪਏ ਦਾ ਦੀਵਾਲੀ ਬੋਨਸ ਦੇਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੈੱਸ ਇਨਫਰਮੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ (ਪੀਆਈਬੀ) ਅਤੇ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਵਾਇਰਲ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫਰਜ਼ੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੱਕੀ ਲਿੰਕਾਂ ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਚੋਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ।
ਇਹ ਫਰਜ਼ੀ ਸਕੈਮ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਇਹ ਘੁਟਾਲਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਯਕੀਨ ਦਿਵਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਵਟਸਐਪ ਸੁਨੇਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਿੰਕ ਦਿੱਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਪੋਰਟਲ ਵਰਗੀ ਦਿਖਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਫਰਜ਼ੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ‘ਤੇ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ‘ਤੇ, ਪੀੜਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਦੇ ਵੇਰਵੇ, UPI ਪਿੰਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਰਜ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੱਕੀ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਜਾਂ ਜਾਅਲੀ ‘ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਫੀਸ’ ਅਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਭਰਮਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਵਿੱਤੀ ਨੁਕਸਾਨ ਝੱਲਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਲਿੰਕ ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕੀ ਕਰੀਏ?
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਇਸ ਫਰਜ਼ੀ ਲਿੰਕ ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਘਬਰਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਤੁਰੰਤ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤੋ। ਆਪਣੇ ਬੈਂਕ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਗਾਹਕ ਦੇਖਭਾਲ ਕੇਂਦਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਖਾਤੇ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰੋ। ਆਪਣੇ ਨੈੱਟ ਬੈਂਕਿੰਗ ਪਾਸਵਰਡ, ਮੋਬਾਈਲ ਪਿੰਨ ਅਤੇ ਯੂਪੀਆਈ ਕ੍ਰੇਡੈਂਸ਼ੀਅਲਸ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਬਦਲ ਦਿਓ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਫ਼ੋਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅਣਜਾਣ ਐਪ ਡਾਊਨਲੋਡ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਅਨਇੰਸਟਾਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈਟ ਤੋਂ ਡਿਵਾਈਸ ਨੂੰ ਡਿਸਕਨੈਕਟ ਕਰ ਦਿਓ ਤਾਂ ਜੋ ਰਿਮੋਟ ਐਕਸੈਸ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਜੇ ਪੈਸੇ ਗੁਆ ਲਏ ਹਨ ਤਾਂ ਰਿਪੋਰਟ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਘੁਟਾਲੇ ਕਾਰਨ ਆਪਣੇ ਪੈਸੇ ਗੁਆ ਲਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਾਈਬਰ ਕראਪਟ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਨੰਬਰ 1930 ‘ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਕਾਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਵਾਓ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਧਿਕਾਰਤ ਪੋਰਟਲ cybercrime.gov.in ‘ਤੇ ਆਨਲਾਈਨ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਵਟਸਐਪ ਸੁਨੇਹੇ ਦੇ ਸਕ੍ਰੀਨਸ਼ਾਟ, ਟਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨ ਆਈਡੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਬੂਤਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖੋ ਤਾਂ ਜੋ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕੇ। ਸ਼ੱਕੀ ਸਰਕਾਰੀ ਸੁਨੇਹਿਆਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਪੀਆਈਬੀ ਫੈਕਟ ਚੈੱਕ ਯੂਨਿਟ ਨੂੰ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
