ਅਮਰੀਕਾ-ਈਰਾਨ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਗਲੋਬਲ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ‘ਚ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ; ਚਿਪ ਸਟਾਕਸ ਟੁੱਟੇ, ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਹੋਇਆ ਮਹਿੰਗਾ

ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਵਧਦੇ ਫੌਜੀ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਹਲਚਲ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਖਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕੱਚੇ ਤੇਲ (ਕਰੂਡ ਆਇਲ) ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ 4 ਤੋਂ 5 ਫੀਸਦੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਉਛਾਲ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਿਮ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਹੈ। ਇਸ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੰਕਟ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਸਰ ਗਲੋਬਲ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ (ਟੈਕ) ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ‘ਤੇ ਪਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਅੱਜ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗ ਗਏ।

ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਹੋਏ ਤਾਜ਼ਾ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤੇਲ ਮਾਰਗ ‘ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ’ (Strait of Hormuz) ‘ਤੇ ਆਪਣਾ ਕੰਟਰੋਲ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜੰਗੀ ਹਾਲਾਤ ਬਣਨ ਕਾਰਨ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਠੱਪ ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬੈਂਚਮਾਰਕ ਬ੍ਰੈਂਟ ਕਰੂਡ ਦੀ ਕੀਮਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਕੇ $80 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ।

ਏਸ਼ੀਆਈ ਚਿਪ ਨਿਰਮਾਤਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ‘ਚ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ

ਗਲੋਬਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਮੁਲਾਂਕਣ (ਓਵਰਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨ) ਦੇ ਖ਼ਦਸ਼ਿਆਂ ਨੇ ਚਿਪ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਏਸ਼ੀਆਈ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ‘ਕੋਸਪੀ’ (Kospi) ਇੰਡੈਕਸ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ, ਜੋ ਲਗਭਗ 8.95% ਤੱਕ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ ਰੋਕਣੀ ਪਈ।

ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਦੀ ਦਿੱਗਜ ਮੈਮੋਰੀ ਚਿਪ ਨਿਰਮਾਤਾ ਕੰਪਨੀ ਐੱਸਕੇ ਹਾਇਨਿਕਸ (SK Hynix) ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ ਸਿਓਲ ਵਿੱਚ 15.4% ਤੱਕ ਡਿੱਗ ਗਏ, ਜਦਕਿ ਸੈਮਸੰਗ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ (Samsung) ਵਿੱਚ 10.7% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਚਿਪ ਨਿਰਮਾਤਾ ਕੰਪਨੀ ਕਿਓਕਸੀਆ (Kioxia) ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ 12.9% ਹੇਠਾਂ ਆ ਗਏ। ਮਾਹਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਯੁੱਧ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਕਾਰਨ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਸੈਕਟਰ ਦੇ ਮਹਿੰਗੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਚ ਕੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਪੈਸਾ ਲਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਵਾਲ ਸਟ੍ਰੀਟ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਦਿਖਿਆ ਅਸਰ

ਏਸ਼ੀਆਈ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈ ਇਸ ਸੁਨਾਮੀ ਦਾ ਅਸਰ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਸਾਫ਼ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਨੈਸਡੈਕ (Nasdaq 100) ਫਿਊਚਰਜ਼ 1.3% ਅਤੇ ਐੱਸ ਐਂਡ ਪੀ 500 (S&P 500) ਫਿਊਚਰਜ਼ 0.5% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਨਾਲ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਕੀਮਤੀ ਚਿਪ ਕੰਪਨੀ ਐਨਵੀਡੀਆ (Nvidia) ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੱਡੀ ਬਿਕਵਾਲੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ।

ਯੂਰਪ ਦੇ ਮੁੱਖ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵੀ ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਵਾਲੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਵਧਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ) ਲਈ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।

ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ‘ਚ ਸੁਧਾਰ, ਨਿਫਟੀ ਅਤੇ ਸੈਂਸੈਕਸ ਫਲੈਟ ਬੰਦ

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨੇ ਅੱਜ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਵਾਪਸੀ ਕਰਕੇ ਸਭ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸਵੇਰ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਬੀਐੱਸਈ (BSE) ਸੈਂਸੈਕਸ 711 ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਨਾਲ 76,857.43 ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਈਟੀ ਅਤੇ ਕੰਜ਼ਿਊਮਰ ਡਿਊਰੇਬਲਸ ਸੈਕਟਰ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈ ਤੇਜ਼ੀ ਸਦਕਾ ਸੈਂਸੈਕਸ ਨੇ ਸਾਰਾ ਨੁਕਸਾਨ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ 47.01 ਅੰਕਾਂ ਦੇ ਮਾਮੂਲੀ ਵਾਧੇ ਨਾਲ 77,616.40 ‘ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਇਆ।

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਐੱਨਐੱਸਈ (NSE) ਨਿਫਟੀ ਵੀ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਉੱਭਰ ਕੇ 4.10 ਅੰਕਾਂ ਦੇ ਮਾਮੂਲੀ ਵਾਧੇ ਨਾਲ 24,211 ‘ਤੇ ਫਲੈਟ ਬੰਦ ਹੋਇਆ। ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਿੱਚ ਆਈਟੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਰਿਹਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਟਾਟਾ ਕੰਸਲਟੈਂਸੀ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ (TCS) 5.43% ਅਤੇ ਐੱਚਸੀਐੱਲ ਟੈਕ (HCL Tech) 5.02% ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਰਹੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਆਟੋ ਅਤੇ ਮੈਟਲ ਸੈਕਟਰ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ।