ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਹਾਰਟ ਅਟੈਕ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਉਮਰ, ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ, ਹਾਈ ਕੋਲੇਸਟ੍ਰੋਲ, ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਅਤੇ ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਡਾਕਟਰੀ ਮਾਹਰ ਹੁਣ ਸਪੌਂਟੇਨੀਅਸ ਕੋਰੋਨਰੀ ਆਰਟਰੀ ਡਿਸੈਕਸ਼ਨ (SCAD) ਨਾਮਕ ਬਿਮਾਰੀ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਫੈਲਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਕੈਡ ਕਾਰਨ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਪੁਰਾਣੀ ਬਿਮਾਰੀ ਜਾਂ ਰਵਾਇਤੀ ਖਤਰਿਆਂ ਦੇ ਵੀ ਜਵਾਨ ਅਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਹਾਰਟ ਅਟੈਕ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਸਹੀ ਇਲਾਜ ਮਿਲ ਸਕੇ।
ਸਕੈਡ (SCAD) ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਆਮ ਹਾਰਟ ਅਟੈਕ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ
ਆਮ ਹਾਰਟ ਅਟੈਕ ਧਮਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਲੇਸਟ੍ਰੋਲ ਅਤੇ ਪਲਾਕ ਜੰਮਣ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਕੈਡ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦੀ ਕੋਰੋਨਰੀ ਧਮਨੀ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਦਿਵਾਰ ਅਚਾਨਕ ਫਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਧਮਨੀ ਦੀਆਂ ਤਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖੂਨ ਇਕੱਠਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਰਸਤਾ ਤੰਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦਿਲ ਤੱਕ ਖੂਨ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕੋਲੇਸਟ੍ਰੋਲ ਦੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਸਿਹਤਮੰਦ ਦਿਖਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੀ ਚਪੇਟ ਵਿੱਚ ਲੈ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਲੱਛਣ ਅਤੇ ਜਵਾਨ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਸੰਭਾਵੀ ਕਾਰਨ
ਸਕੈਡ ਕਾਰਨ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਾਰਟ ਅਟੈਕ ਦੇ ਲੱਛਣ ਆਮ ਦਿਲ ਦੇ ਦੌਰੇ ਵਰਗੇ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਦਰਦ ਜਾਂ ਬੋਝ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਾਹ ਚੜ੍ਹਨਾ, ਅਚਾਨਕ ਚੱਕਰ ਆਉਣਾ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਦਰਦ ਦਾ ਜਬਾੜੇ, ਧੌਣ, ਪਿੱਠ ਜਾਂ ਬਾਂਹ ਤੱਕ ਫੈਲਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਹਨ:
-
ਹਾਰਮੋਨਲ ਬਦਲਾਅ: ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੌਰਾਨ ਜਾਂ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਾਰਮੋਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਨਾਲ ਧਮਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
-
ਅਚਾਨਕ ਸਰੀਰਕ ਜਾਂ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ: ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਜਾਂ ਅਚਾਨਕ ਭਾਰੀ ਸਰੀਰਕ ਮਿਹਨਤ ਇਸਨੂੰ ਭੜਕਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
-
ਨਾੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ: ਫਾਈਬਰੋਮਸਕੂਲਰ ਡਿਸਪਲਾਸੀਆ (FMD) ਵਰਗੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ, ਜੋ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਦੀ ਬਣਾਵਟ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਸਕੈਡ ਦੇ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਨਿਦਾਨ, ਇਲਾਜ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਅਤੇ ਰਿਕਵਰੀ ਲਈ ਸੁਝਾਅ
ਸਕੈਡ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੋਰੋਨਰੀ ਐਂਜੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਟੈਸਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਇਲਾਜ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ:
-
ਦੇਖਭਾਲ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ: ਜੇਕਰ ਧਮਨੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਮਰੀਜ਼ ਸਥਿਰ ਹੈ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਧਮਨੀ ਦਾ ਜ਼ਖਮ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਠੀਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
-
ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ: ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਖੂਨ ਦੇ ਥੱਕੇ ਬਣਨ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਦਵਾਈਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
-
ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ: ਠੀਕ ਹੋਣ ਦੌਰਾਨ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹਲਕੀ ਸੈਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਭਾਰੀ ਜਿਮਿੰਗ, ਵਜ਼ਨ ਚੁੱਕਣਾ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਥਕਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਸਰਤਾਂ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
