ਤੇਹਰਾਨ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਇਕੱਠ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ
ਇਸਲਾਮਿਕ ਰਿਪਬਲਿਕ ਆਫ਼ ਇਰਾਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਨੀਵਾਰ, 4 ਜੁਲਾਈ 2026 ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਮਰਹੂਮ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਆਇਤੁੱਲਾ ਅਲੀ ਖਾਮੇਨੇਈ ਦੀਆਂ ਛੇ ਦਿਨਾਂ ਜਨਤਕ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਰਸਮਾਂ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮੋੜ ‘ਤੇ ਰਾਜਧਾਨੀ ਤੇਹਰਾਨ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਭਾਵੁਕ ਨਾਗਰਿਕ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਅਗਲੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਤੇਹਰਾਨ ਵਿੱਚ ਹੀ 1.5 ਤੋਂ 2 ਕਰੋੜ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦੇਣ ਲਈ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਸਾਲ 1989 ਵਿੱਚ ਆਇਤੁੱਲਾ ਰੂਹੁੱਲਾ ਖ਼ੁਮੈਨੀ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਰਾਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਜਨਤਕ ਇਕੱਠ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸਖ਼ਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਗੂਆਂ ਦੀ ਆਮਦ
ਅਧਿਕਾਰਤ ਜਨਤਕ ਰਸਮਾਂ ਤੇਹਰਾਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ‘ਗ੍ਰੈਂਡ ਮੁਸੱਲਾ’ ਧਾਰਮਿਕ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਛਾਉਣੀ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਭੀੜ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸੜਕਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਖੇਤਰ ‘ਤੇ ਵੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਜਨਤਕ ਪੜਾਅ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਸਭਾ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਇਰਾਨ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਝੰਡੇ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟੇ ਤਾਬੂਤ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦਿੱਤੀ।
ਖਾਮੇਨੇਈ ਦੀ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਦੇ ਬਾਕਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਉੱਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਵਾਇਤੀ ਕਾਲੀ ਪੱਗ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਲਗਭਗ 90 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਆਗੂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਤੇਹਰਾਨ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ। ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ਼, ਰੂਸ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਚੇਅਰਮੈਨ ਦਿਮਿਤਰੀ ਮੇਦਵੇਦੇਵ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਵਫ਼ਦ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।
ਇਰਾਨ ਅਤੇ ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਅੰਤਿਮ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਸ਼ਡਿਊਲ
ਇਹ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਰਸਮਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਪੜਾਵਾਂ ਤਹਿਤ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਤੱਕ ਫੈਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਖਾਮੇਨੇਈ ਦਾ ਤਾਬੂਤ ਸੋਮਵਾਰ ਤੱਕ ਤੇਹਰਾਨ ਦੇ ਗ੍ਰੈਂਡ ਮੁਸੱਲਾ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਤਾਂ ਜੋ ਆਮ ਜਨਤਾ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦੇ ਸਕੇ। ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਇਹ ਅੰਤਿਮ ਯਾਤਰਾ ਧਾਰਮਿਕ ਕੇਂਦਰ ‘ਕੋਮ’ (Qom) ਵਿਖੇ ਪਹੁੰਚੇਗੀ। ਇਰਾਨ ਵਿੱਚ ਰਸਮਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਤਾਬੂਤ ਨੂੰ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ ਇਰਾਕ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ੀਆ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਅੰਤ ਵੀਰਵਾਰ, 9 ਜੁਲਾਈ 2026 ਨੂੰ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਇਰਾਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਖਾਮੇਨੇਈ ਦੇ ਜੱਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ‘ਮਸ਼ਹਦ’ ਵਿਖੇ ਅੰਤਿਮ ਦਫ਼ਨਾਉਣ ਦੀ ਰਸਮ ਨਾਲ ਹੋਵੇਗਾ।
ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਬਦਲੇ ਦੀ ਮੰਗ
ਇਹ ਵੱਡਾ ਜਨਤਕ ਇਕੱਠ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਜਨਤਕ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ 250ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਭੀੜ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਸਿਆਸੀ ਨਾਅਰੇਬਾਜ਼ੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ। ਗ੍ਰੈਂਡ ਮੁਸੱਲਾ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੋਗਗੁਜ਼ਾਰਾਂ ਨੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ ਬੈਨਰ ਚੁੱਕੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਜੋ ਸ਼ੀਆ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਇਨਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਬਦਲੇ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਰਾਨ ਦੇ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਸਪੀਕਰ ਮੁਹੰਮਦ ਬਾਕਰ ਗਾਲੀਬਾਫ ਅਤੇ ਰੈਵੋਲਿਊਸ਼ਨਰੀ ਗਾਰਡਜ਼ ਦੇ ਨਵੇਂ ਚੀਫ਼ ਅਹਿਮਦ ਵਾਹਿਦੀ ਸਮੇਤ ਕਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਰਕਾਰੀ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਇਸ ਮੌਕੇ ਇਕਜੁੱਟਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਭੀੜ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜੇਗੀ।
