ਮੋਦੀ – ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਵਾਂ ਰਣਨੀਤਿਕ ਬਲ
ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬੇੰਜਾਮਿਨ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਨੇ “ਹੈਕਸਾਗਨ ਅਲਾਇੰਸ” ਨਾਮਕ ਨਵਾਂ ਰਣਨੀਤਿਕ ਫ੍ਰੇਮਵਰਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਐਲਾਨ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੇ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਦੌਰੇ ਤੋਂ ਕੁਝ ਹੀ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਪਹਿਲ ਦੋਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਰਣਨੀਤੀ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਪ੍ਰਯਾਸ ਵਜੋਂ ਦੇਖੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
‘ਹੈਕਸਾਗਨ ਅਲਾਇੰਸ’ ਕੀ ਹੈ?
ਹੈਕਸਾਗਨ ਅਲਾਇੰਸ ਇੱਕ ਛੇ-ਕੁਣੀ ਰਣਨੀਤਿਕ ਜਾਲ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿਚ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ — ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗ੍ਰੀਸ, ਸਾਇਪਰਸ — ਅਤੇ ਕੁਝ ਅਜੇ ਨਾ ਨਾਮਜ਼ਦ ਅਰਬ, ਅਫਰੀਕੀ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਰੂਪਕ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਹਿ-ਯੋਜਨਾ, ਖੁਫੀਆ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨ ਅਤੇ ਰਣਨਾਂਤਕ ਸਹਿਯੋਗ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਹੈਕਸਾਗਨ ਦਾ ਮਕਸਦ ਉਹ ਗਠਜੋੜ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ ਜੋ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਰੈਡੀਕਲ ਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਸੁੰਨੀ ਧਾਰਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਣ।
ਭਾਰਤ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ
ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ “ ਗਲੋਬਲ ਪਾਵਰ ” ਅਤੇ ਮੋਦੀ ਜੀ ਨੂੰ “ ਨਿੱਜੀ ਦੋਸਤ ” ਕਹਿ ਕੇ ਇਸ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਕੋਰ ਭਾਈਚਾਰਕ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਦੀਆਂ ਰਣਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ – ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰੱਖਿਆ, ਤਕਨੀਕ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਸੁਰੱਖਿਆ – ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਲਈ ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਰਣਨੀਤਿਕ ਮੌਕੇ ਖੋਲ੍ਹ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਇਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬਾਹਰੀ ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਏ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਖੇਤਰਕ ਸਿਆਸੀ ਪਿਛੋਕੜ
ਇਹ ਐਲਾਇੰਸ ਤਾਂਦੋਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਉਭਰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਮਿਡਲ ਇਸਟ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਗਠਜੋੜ ਬਣ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਰਾਨ, ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ ਵੀ ਰਣਨੀਤਿਕ ਵਿਰੋਧੀ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕੀ ਉਮੀਦ?
ਮੋਦੀ ਜੀ ਦੇ ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ, ਦੋਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਚਰਚਾ ਸਿਰਫ਼ ਹੈਕਸਾਗਨ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ, ਸਗੋਂ ਰੱਖਿਆ, ਤਕਨੀਕੀ ਸਹਿਯੋਗ, ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਖੇਤਰਕ ਸਥਿਰਤਾ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਵਿਚਾਰ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
