ਵਰਲਡ ਬਾਈਪੋਲਰ ਡੇ ਕੀ ਹੈ?
ਹਰ ਸਾਲ 30 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਵਰਲਡ ਬਾਈਪੋਲਰ ਡੇ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਦਾ ਮਕਸਦ ਬਾਈਪੋਲਰ ਡਿਸਆਰਡਰ ਬਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਬਾਰੇ ਗ਼ਲਤ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਇਹ ਦਿਨ ਮਸ਼ਹੂਰ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਵਿੰਸੈਂਟ ਵੈਨ ਗੋਗ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਜੂਝਦੇ ਰਹੇ।
2026 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਿਨ ਦਾ ਥੀਮ “#BipolarStrong” ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਬਾਈਪੋਲਰ ਡਿਸਆਰਡਰ ਨਾਲ ਜੀ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣਾ।
ਬਾਈਪੋਲਰ ਡਿਸਆਰਡਰ ਕੀ ਹੈ?
ਬਾਈਪੋਲਰ ਡਿਸਆਰਡਰ ਇੱਕ ਮਾਨਸਿਕ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੂਡ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਬਦਲਾਅ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਕਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਬਹੁਤ ਖ਼ੁਸ਼ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ (ਮੈਨੀਆ), ਤੇ ਕਦੇ ਬਹੁਤ ਉਦਾਸ ਜਾਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਡਿਪ੍ਰੈਸ਼ਨ)।
ਇਹ ਮੂਡ ਬਦਲਾਅ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਨੀਂਦ, ਊਰਜਾ, ਸੋਚ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ’ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਬਾਈਪੋਲਰ ਡਿਸਆਰਡਰ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਰ
ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਬਾਈਪੋਲਰ ਡਿਸਆਰਡਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ:
-
ਬਾਈਪੋਲਰ I ਡਿਸਆਰਡਰ – ਗੰਭੀਰ ਮੈਨਿਕ ਐਪੀਸੋਡ
-
ਬਾਈਪੋਲਰ II ਡਿਸਆਰਡਰ – ਹਾਈਪੋਮੈਨੀਆ ਅਤੇ ਡਿਪ੍ਰੈਸ਼ਨ
-
ਸਾਈਕਲੋਥਾਈਮਿਕ ਡਿਸਆਰਡਰ – ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਹਲਕੇ ਮੂਡ ਬਦਲਾਅ
ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਜੋਖਿਮ ਕਾਰਕ
ਬਾਈਪੋਲਰ ਡਿਸਆਰਡਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਈ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ:
-
ਪਰਿਵਾਰਕ ਇਤਿਹਾਸ
-
ਦਿਮਾਗੀ ਰਸਾਇਣਕ ਬਦਲਾਅ
-
ਤਣਾਅ ਜਾਂ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ
ਲੱਛਣ
ਮੈਨਿਕ ਲੱਛਣ
-
ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਊਰਜਾ
-
ਘੱਟ ਨੀਂਦ
-
ਤੇਜ਼ ਬੋਲਣਾ
-
ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣਾ
ਡਿਪ੍ਰੈਸ਼ਨ ਲੱਛਣ
-
ਉਦਾਸੀ ਜਾਂ ਨਿਰਾਸ਼ਾ
-
ਥਕਾਵਟ
-
ਧਿਆਨ ਨਾ ਲੱਗਣਾ
-
ਦਿਲਚਸਪੀ ਘਟਣੀ
ਇਲਾਜ ਅਤੇ ਬਚਾਅ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਾਈਪੋਲਰ ਡਿਸਆਰਡਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਪਰ ਸਹੀ ਇਲਾਜ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
-
ਦਵਾਈਆਂ
-
ਕੌਂਸਲਿੰਗ ਜਾਂ ਥੈਰੇਪੀ
-
ਸਿਹਤਮੰਦ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ
ਸਮੇਂ ’ਤੇ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
