ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਦੀ ਦੌੜ-ਭੱਜ ਭਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਨੀਂਦ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਥਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਹੈ—ਘੱਟ ਨੀਂਦ ਲੈਣਾ ਗੰਭੀਰ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਤੱਕ, ਹਰ ਕੋਈ ਸਿਹਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਈ ਜੋਖਮਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਲੋੜ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨੀਂਦ ਲੈਣ ਦੀ ਆਦਤ ਹੈ।
ਮਾਹਿਰ ਡਾਕਟਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ 7 ਘੰਟਿਆਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨੀਂਦ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 5 ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ:
1. ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ
ਨੀਂਦ ਦੀ ਕਮੀ ਨਾਲ ਉੱਚ ਰਕਤਚਾਪ (High Blood Pressure), ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦਿਲ ਸਬੰਧੀ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਜੋਖਮ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਅਤੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਕਮੀ ਜਾਨਲੇਵਾ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
2. ਸ਼ੂਗਰ (ਮਧੂਮੇਹ) ਅਤੇ ਮੈਟਾਬੋਲਿਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ
ਜਦੋਂ ਨੀਂਦ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਦਾ ਇੰਸੁਲਿਨ ਸੰਤੁਲਨ ਵਿਗੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਗਰ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਅਸਥਿਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ‘ਟਾਈਪ-2 ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼’ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ।
3. ਵਧਦਾ ਵਜ਼ਨ ਅਤੇ ਮੋਟਾਪਾ
ਨੀਂਦ ਦੀ ਕਮੀ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਦੇ ‘ਹੰਗਰ ਹਾਰਮੋਨਸ’ (ਭੁੱਖ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹਾਰਮੋਨ) ਦਾ ਤਾਲਮੇਲ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਬੇਵਕਤੀ ਭੁੱਖ ਵੱਧਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਮੋਟਾਪੇ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
4. ਕਮਜ਼ੋਰ ਰੋਗ-ਪ੍ਰਤਿਰੋਧਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (Immunity)
ਨੀਂਦ ਉਹ ਕੀਮਤੀ ਸਮਾਂ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਆਪਣੀ ਰੋਗ-ਪ੍ਰਤਿਰੋਧਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (Immune System) ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨੀਂਦ ਦੀ ਕਮੀ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਜਲਦੀ ਬਿਮਾਰ ਪੈਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
5. ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ‘ਤੇ ਬੁਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਨੀਂਦ ਨਾ ਲੈਣਾ ਚਿੰਤਾ (Anxiety), ਡਿਪ੍ਰੈਸ਼ਨ ਅਤੇ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਦੀ ਕਮੀ ਵਰਗੀਆਂ ਦਿਮਾਗੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਇਕਾਗਰਤਾ ਅਤੇ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
