ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡੰਘੀ ਵਿੱਚ ਵਧਦਾ ਤਣਾਅ
ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਟਕਰਾਅ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਚਿੰਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੁਣ ਗਲੋਬਲ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਸਿਸਟਮ ਉੱਤੇ ਵੀ ਖ਼ਤਰੇ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਜੇਕਰ Strait of Hormuz ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਈਆਂ ਸਮੁੰਦਰ ਹੇਠਲੀਆਂ ਫਾਈਬਰ-ਆਪਟਿਕ ਕੇਬਲਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਜਲਡੰਘੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਾਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਕਰੀਬ 20 ਫੀਸਦੀ ਤੇਲ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। Iran, United States ਅਤੇ Israel ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਾਰਨ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਆਵਾਜਾਈ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਸਮੁੰਦਰ ਹੇਠਾਂ ਕੇਬਲਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ ਗਲੋਬਲ ਇੰਟਰਨੈੱਟ
ਹੋਰਮੁਜ਼ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਲ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫਾਈਬਰ-ਆਪਟਿਕ ਕੇਬਲਾਂ ਵਿਛੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਕੇਬਲਾਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਡਾਟਾ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਦਾ ਲਗਭਗ 95 ਫੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਸੰਭਾਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵੀਡੀਓ ਕਾਲ, ਈ-ਮੇਲ, ਆਨਲਾਈਨ ਬੈਂਕਿੰਗ, ਕਲਾਊਡ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਏਆਈ ਵਰਗੀਆਂ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੇਬਲਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਕੇਬਲਾਂ ਜੰਗ ਜਾਂ ਹਮਲੇ ਕਾਰਨ ਨੁਕਸਾਨੀਆਂ ਗਈਆਂ ਤਾਂ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੀ ਗਤੀ ਹੌਲੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਬੰਦ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕੀ ਇਰਾਨ ਗਲੋਬਲ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਬੰਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਕੋਈ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਕਈ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕੇਬਲਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਗੰਭੀਰ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਰੁਕਾਵਟ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਗਲੋਬਲ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਨੈੱਟਵਰਕ ਵਿੱਚ ਬਦਲਵੇਂ ਰੂਟ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਡਾਟਾ ਹੋਰ ਰਾਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਭੇਜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੀ ਗਤੀ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਸਮੇਤ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਉੱਤੇ ਅਸਰ
India ਸਮੇਤ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਰੂਟ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਇੱਥੇ ਕੇਬਲਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਬੈਂਕਿੰਗ ਸਿਸਟਮ, ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਭੁਗਤਾਨ, ਆਈਟੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਆਨਲਾਈਨ ਵਪਾਰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਮਾਹਿਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਨੈੱਟਵਰਕ ਵਿੱਚ ਕਈ ਬੈਕਅੱਪ ਰੂਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਘੱਟ ਹੈ।
ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉੱਤੇ ਵਧਦੀ ਚਿੰਤਾ
ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਵਧਦੇ ਤਣਾਅ ਨੇ ਇਹ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਢਾਂਚਾ ਕਿੰਨਾ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੈ। ਤੇਲ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੁਣ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਕੇਬਲਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵੀ ਗਲੋਬਲ ਚਿੰਤਾ ਬਣ ਗਈ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਉੱਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
