ਐਂਡਰੋਪੌਜ਼ ਕੀ ਹੈ?
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੁਰਸ਼ ਇਹ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਮਰ ਵਧਣ ਨਾਲ ਥਕਾਵਟ, ਵਜ਼ਨ ਵਧਣਾ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਘਟਣਾ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ। ਪਰ ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਲੱਛਣ ਐਂਡਰੋਪੌਜ਼ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਐਂਡਰੋਪੌਜ਼ ਨੂੰ ਆਮ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ “ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਮੈਨੋਪੌਜ਼” ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਮਰ ਵਧਣ ਦੇ ਨਾਲ ਟੈਸਟੋਸਟੇਰੋਨ ਹਾਰਮੋਨ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘਟਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਐਂਡਰੋਪੌਜ਼ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਟੈਸਟੋਸਟੇਰੋਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ 30 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਘਟਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 40 ਸਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਹੋਰ ਵੱਧ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਤਣਾਅ, ਘੱਟ ਨੀਂਦ, ਮੋਟਾਪਾ, ਕਸਰਤ ਦੀ ਕਮੀ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਸਿਹਤਮੰਦ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੱਛਣ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ
ਲਗਾਤਾਰ ਥਕਾਵਟ
ਜੇਕਰ ਪੂਰੀ ਨੀਂਦ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸਰੀਰ ਥੱਕਿਆ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਹਾਰਮੋਨਲ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪੇਟ ਦੀ ਚਰਬੀ ਵਧਣਾ
ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕਮਰ ਅਤੇ ਪੇਟ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਚਰਬੀ ਵਧਣ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਘਟਣਾ
ਕਈ ਪੁਰਸ਼ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਗਾ ਤਾਕਤਵਰ ਸਰੀਰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਘਟਣਾ ਟੈਸਟੋਸਟੇਰੋਨ ਦੀ ਕਮੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮੂਡ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ
ਚਿੜਚਿੜਾਪਣ, ਤਣਾਅ, ਉਦਾਸੀ ਅਤੇ ਆਤਮਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਵੀ ਐਂਡਰੋਪੌਜ਼ ਦੇ ਲੱਛਣ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਜਿਨਸੀ ਇੱਛਾ ਵਿੱਚ ਕਮੀ
ਲਿਬੀਡੋ ਘਟਣਾ, ਸਵੇਰੇ ਕੁਦਰਤੀ ਇਰੇਕਸ਼ਨ ਘੱਟ ਹੋਣਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਜਿਨਸੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਟੈਸਟੋਸਟੇਰੋਨ ਦੀ ਕਮੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਮੁੱਚੀ ਸਿਹਤ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਐਂਡਰੋਪੌਜ਼ ਸਿਰਫ਼ ਥਕਾਵਟ ਜਾਂ ਵਜ਼ਨ ਵਧਣ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਹੱਡੀਆਂ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਘਟ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਨੀਂਦ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਕਦੋਂ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਜੇਕਰ ਉਪਰੋਕਤ ਲੱਛਣ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਣੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਖੂਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਰਾਹੀਂ ਟੈਸਟੋਸਟੇਰੋਨ ਦਾ ਪੱਧਰ ਜਾਂਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਨਿਯਮਿਤ ਕਸਰਤ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਸਟਰੈਂਥ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ, ਸੰਤੁਲਿਤ ਆਹਾਰ, ਵਧੀਆ ਨੀਂਦ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਹਾਰਮੋਨਲ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਨਤੀਜਾ
40 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਥਕਾਵਟ, ਪੇਟ ਦੀ ਚਰਬੀ ਅਤੇ ਮੂਡ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਉਮਰ ਦਾ ਅਸਰ ਸਮਝ ਕੇ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਅਪਣਾਉਣ ਨਾਲ ਬਿਹਤਰ ਜੀਵਨ ਗੁਣਵੱਤਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
