ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਖਪਤਕਾਰ ਰੈਗੂਲੇਟਰ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਅਨ ਕੰਪੀਟੀਸ਼ਨ ਐਂਡ ਕੰਜ਼ਿਊਮਰ ਕਮਿਸ਼ਨ (ACCC) ਨੇ ਦਿੱਗਜ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਕੰਪਨੀ ਐਮਾਜ਼ਾਨ (Amazon) ਦੀ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਇਕਾਈ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਫੈਡਰਲ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਈਮ ਸਬਸਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ ਕੰਟਰੈਕਟਸ (ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ) ਵਿੱਚ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਖਪਤਕਾਰ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਪ੍ਰਾਈਮ ਵੀਡੀਓ ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ ਸੇਵਾ ‘ਤੇ ਵਿਗਿਆਪਨ (Ads) ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਦੇ ਵੀਡੀਓ ਦੇਖਣ ਲਈ ਵਾਧੂ ਪੈਸੇ ਦੇਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ।
ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ
ਇਹ ਪੂਰਾ ਮਾਮਲਾ ਜੁਲਾਈ 2024 ਵਿੱਚ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਅ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਪ੍ਰਾਈਮ ਵੀਡੀਓ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵਿਗਿਆਪਨ-ਮੁਕਤ (Ad-free) ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਸਾਲਾਨਾ ਪ੍ਰਾਈਮ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਉਪਲਬਧ ਸੀ।
10 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ‘ਤੇ ਅਸਰ
ACCC ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਨਵੰਬਰ 2023 ਅਤੇ ਅਗਸਤ 2025 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਦੇ ਖਪਤਕਾਰ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ ਜੋ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਤੇ ਪੱਖਪਾਤੀ ਸਨ। ਇਹਨਾਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨੇ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਇਹ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਜਾਂ ਰਿਫੰਡ ਦਿੱਤੇ ਬਿਨਾਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਬਦਲਾਅ ਕਰ ਸਕੇ।
ACCC ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਜੀਨਾ ਕੈਸ-ਗੌਟਲੀਬ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਗਾਹਕ ਵਿਗਿਆਪਨ ਨਹੀਂ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਉਸੇ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਵਾਧੂ ਪੈਸੇ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਚਾਰਾ ਨਹੀਂ ਬਚਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸਾਈਨ ਅੱਪ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨਾਲ 8,50,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਜਿਹੇ ਸਾਲਾਨਾ ਗਾਹਕ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੂਰੇ ਸਾਲ ਦੇ ਪੈਸੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਕੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਇੱਕ ਘਟੀਆ ਪੱਧਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਮਿਲੀ।
ਅਮਰੀਕੀ ਮੁੱਖ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਤੇ ਜੁਰਮਾਨਾ
ਇਸ ਮੁਕੱਦਮੇ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਸਥਾਨਕ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਸਥਿਤ ਮੁੱਖ ਕੰਪਨੀ ‘Amazon.com Services LLC’ ਨੂੰ ਵੀ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਦਫ਼ਤਰ ਇਹਨਾਂ ਇਕਰਾਰਨਾਮਿਆਂ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਹੀ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਵਿਗਿਆਪਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਸੀ।
ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਨਵੇਂ ਅਤੇ ਸਖ਼ਤ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਜੇਕਰ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੋਸ਼ ਸਾਬਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਵਿੱਤੀ ਜੁਰਮਾਨਾ ਅਤੇ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਦੇਣਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਦਾਇਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕੇਸ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਦਾ ਪੂਰਾ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ ਹੈ।
