ਆਯਾਤ-ਨਿਰਯਾਤ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਭਾਈਵਾਲੀ ਵੱਲ ਵਧੇ ਕਦਮ
ਕਾਬੁਲ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚਕਾਰ ਆਰਥਿਕ ਸਬੰਧ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਚੈਂਬਰ ਆਫ਼ ਕਾਮਰਸ ਐਂਡ ਇਨਵੈਸਟਮੈਂਟ (ACCI) ਨੇ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵਪਾਰਕ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਮਾਲ ਦੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਉਦਯੋਗਿਕ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮੁਹਿੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ACCI ਦੇ ਮੁਖੀ ਸੱਯਦ ਮੁਹੰਮਦ ਕਰੀਮ ਹਾਸ਼ਮੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਅਫ਼ਗਾਨ ਵਪਾਰਕ ਵਫ਼ਦ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਪਾਰਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਐਸੋਚੈਮ (ASSOCHAM) ਅਤੇ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਚੈਂਬਰ ਆਫ਼ ਕਾਮਰਸ (PHDCCI) ਨਾਲ ਅਹਿਮ ਬੈਠਕਾਂ ਹੋਈਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝੇ ਉਦਯੋਗ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਤਬਾਦਲੇ ‘ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਜਤਾਈ ਗਈ।
ਵਪਾਰਕ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਮਝੌਤੇ ‘ਤੇ ਦਸਤਖਤ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਮਾਗਮ ਦੌਰਾਨ ACCI ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਐਸੋਚੈਮ (ASSOCHAM) ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਸਮਝੌਤੇ (MoU) ‘ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਸੱਯਦ ਕਰੀਮ ਹਾਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਐਸੋਚੈਮ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨਿਰਮਲ ਕੁਮਾਰ ਮਿੰਡਾ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਖੇਤਰਾਂ (Private Sectors) ਵਿੱਚ ਸਿੱਧਾ ਤਾਲਮੇਲ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਅਗਲੇ 60 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੋਵੇਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਡਿਜੀਟਲ ਫੋਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲਗਾਤਾਰ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਕਰਨਗੀਆਂ ਤਾਂ ਜੋ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਸ ਰੋਡਮੈਪ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਟੀਚਾ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਅੰਦਰ ਉਦਯੋਗਿਕ ਨਿਰਮਾਣ ਇਕਾਈਆਂ (Manufacturing Units) ਸਥਾਪਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਖਣਿਜ, ਕੇਸਰ ਅਤੇ ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਖੇਤਰਾਂ ‘ਤੇ ਮੁੱਖ ਫੋਕਸ
ਅਫ਼ਗਾਨ ਵਫ਼ਦ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਕੋਲ ਮਾਈਨਿੰਗ (ਖਣਿਜ), ਸੰਗਮਰਮਰ, ਕੀਮਤੀ ਪੱਥਰ, ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭੰਡਾਰ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਭਾਰਤ ਕੋਲ ਉਦਯੋਗਿਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਅਤੇ ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ (ਦਵਾਈਆਂ) ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਮੁਹਾਰਤ ਹੈ। ACCI ਮੁਤਾਬਕ ਜੇਕਰ ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਫੂਡ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਅਤੇ ਕੇਸਰ ਦੇ ਉਦਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣਗੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੌਕਿਆਂ ਦਾ ਜਾਇਜ਼ਾ ਲੈਣ ਲਈ 20 ਭਾਰਤੀ ਵਪਾਰੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵਫ਼ਦ ਜਲਦੀ ਹੀ ਕਾਬੁਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰੇਗਾ।
ਟ੍ਰਾਂਜ਼ਿਟ ਰੂਟ ਅਤੇ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ
ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਪਾਰਕ ਸਮਰੱਥਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੁਝ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਅਤੇ ਭੂਗੋਲਿਕ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਜੇ ਵੀ ਬਰਕਰਾਰ ਹਨ। ACCI ਮੁਖੀ ਹਾਸ਼ਮੀ ਨੇ ਉੱਚ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਖਰਚੇ, ਈਰਾਨ ਦੀ ਚਾਬਹਾਰ ਬੰਦਰਗਾਹ ‘ਤੇ ਕਾਰਗੋ ਦੀ ਦੇਰੀ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਵਾਈ ਲਾਂਘੇ (Air Corridor) ਰਾਹੀਂ ਵਪਾਰ ਮਹਿੰਗਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਵਾਹਗਾ ਸਰਹੱਦ ਰਾਹੀਂ ਜ਼ਮੀਨੀ ਵਪਾਰਕ ਰੂਟ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਰਗਰਮ ਅਤੇ ਸਥਿਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਅਫ਼ਗਾਨ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਅਤੇ ਸੁੱਕੇ ਮੇਵਿਆਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮਾਰਕੀਟ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਬਿਜ਼ਨਸ ਵੀਜ਼ਾ ਦੀ ਬਹਾਲੀ ਅਤੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਵਪਾਰ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ
ਵਪਾਰਕ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਅਫ਼ਗਾਨ ਵਪਾਰੀਆਂ ਲਈ ਬਿਜ਼ਨਸ ਵੀਜ਼ਾ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨੇ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ‘ਇੰਡੀਆ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਟ੍ਰੇਡ ਫੇਅਰ’ (IITF) ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਲਈ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ 200 ਵਪਾਰੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਵਫ਼ਦ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸੱਦਾ ਦੇਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਂਝੇ ਯਤਨਾਂ ਸਦਕਾ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰਕ ਸੰਖਿਆ ਨੂੰ ਦੁੱਗਣਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਰਤਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਹਨ।
