ਬਿੱਲੀਆਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ?
ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਿੱਲੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਅਕਸਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਿਰ, ਕੰਨਾਂ ਜਾਂ ਫਰ ਨੂੰ ਚੱਟਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਿਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਵਿਹਾਰ ਨੂੰ ਐਲੋਗਰੂਮਿੰਗ (Allogrooming) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਪਿਆਰ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਨਵੇਂ ਅਧਿਐਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਬਿੱਲੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ ਰਿਸ਼ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ, ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।
ਖੋਜ ਕੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ?
ਅਧਿਐਨ ਦੌਰਾਨ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਘਰੇਲੂ ਬਿੱਲੀਆਂ ਦੇ ਵਿਹਾਰ ਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਬਿੱਲੀਆਂ ਅਕਸਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਿੱਲੀਆਂ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਸਮੂਹਿਕ ਸਬੰਧ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸੁਗੰਧ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਚੱਟਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਸੁਗੰਧਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਮੂਹ ਦੀ ਪਛਾਣ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕੀ ਇਹ ਪਿਆਰ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਪਰ ਸਿਰਫ਼ ਪਿਆਰ ਹੀ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਬਿੱਲੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਵਿਹਾਰ ਆਪਸੀ ਭਰੋਸਾ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਵਿਗਿਆਨੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਗਲੇ ਮਿਲਣ ਜਾਂ ਚੁੰਮਣ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਨਹੀਂ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਬਿੱਲੀਆਂ ਲਈ ਇਹ ਸੰਚਾਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦਾ ਵੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।
ਸਿਰ ਅਤੇ ਗਰਦਨ ਨੂੰ ਹੀ ਕਿਉਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ?
ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਬਿੱਲੀਆਂ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਉਹ ਹਿੱਸੇ ਸਾਫ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਦੂਜੀ ਬਿੱਲੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਿਰ, ਕੰਨ ਅਤੇ ਗਰਦਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁਗੰਧ ਛੱਡਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ ਭਰਪੂਰ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀ ਸੁਗੰਧ ਫੈਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਸੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕਈ ਵਾਰ ਸਫ਼ਾਈ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਕਈ ਪਾਲਤੂ ਮਾਲਕਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਬਿੱਲੀਆਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਚੱਟਦੀਆਂ-ਚੱਟਦੀਆਂ ਅਚਾਨਕ ਲੜਨ ਲੱਗ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ।ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਇੱਕ ਬਿੱਲੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਤੇਜਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਇਹ ਸੰਪਰਕ ਕਾਫ਼ੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਹਲਕੀ ਝੜਪ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦੋਵੇਂ ਬਿੱਲੀਆਂ ਆਮ ਵਿਹਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਜਾਣ ਤਾਂ ਚਿੰਤਾ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਪਾਲਤੂ ਮਾਲਕਾਂ ਲਈ ਕੀ ਸਿੱਖਿਆ?
ਜੇ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਬਿੱਲੀਆਂ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਮਾਜਿਕ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਹਰ ਦੋਸਤਾਨਾ ਬਿੱਲੀ ਇਹ ਵਿਹਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਕੁਝ ਬਿੱਲੀਆਂ ਇਕੱਠੇ ਖੇਡ ਕੇ, ਸੌ ਕੇ ਜਾਂ ਇੱਕੋ ਜਗ੍ਹਾ ਬੈਠ ਕੇ ਆਪਣਾ ਪਿਆਰ ਜਤਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਨਵੀਂ ਖੋਜ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਬਿੱਲੀਆਂ ਦਾ ਵਿਹਾਰ ਕਾਫ਼ੀ ਜਟਿਲ ਅਤੇ ਦਿਲਚਸਪ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਗਰੂਮਿੰਗ ਸੈਸ਼ਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਭਰੋਸਾ, ਸੰਚਾਰ, ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਦਾ ਮਿਲਿਆ-ਜੁਲਿਆ ਰੂਪ ਲੁਕਿਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
