ਹਵਾਨਬਾਜ਼ੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਇਥਾਨੋਲ ਮਿਲਾਉਣ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਰੱਦ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਹਵਾਨਬਾਜ਼ੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਬਾਲਣ (Aviation Turbine Fuel – ATF) ਵਿੱਚ ਇਥਾਨੋਲ ਮਿਲਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਨਾਗਰਿਕ ਹਵਾਨਬਾਜ਼ੀ ਮੰਤਰੀ ਕੇ. ਰਾਮ ਮੋਹਨ ਨਾਇਡੂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ “ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਝੂਠੇ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰਾਨਾ” ਗਰਦਾਨਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟੀਕਰਨ ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਸੜਕੀ ਆਵਾਜਾਈ ਲਈ ਈ20 ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਬਾਲਣ ਬਾਰੇ ਵੀ ਭਰਮ ਫੈਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਾਫ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਬਾਲਣ ਵਿੱਚ ਇਥਾਨੋਲ ਮਿਲਾਉਣ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵਨਾ ਵਿਚਾਰ ਅਧੀਨ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਇਥਾਨੋਲ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਹਵਾਨਬਾਜ਼ੀ ਬਾਲਣ (SAF) ਵਿਚਕਾਰ ਮੁੱਖ ਅੰਤਰ
ਨਾਗਰਿਕ ਹਵਾਨਬਾਜ਼ੀ ਮੰਤਰੀ ਰਾਮ ਮੋਹਨ ਨਾਇਡੂ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਥਾਨੋਲ (Ethanol) ਅਤੇ ਸਸਟੇਨੇਬਲ ਐਵੀਏਸ਼ਨ ਫਿਊਲ (Sustainable Aviation Fuel – SAF) ਦੋ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬਾਲਣ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਥਾਨੋਲ ਇੱਕ ਬਾਇਓਫਿਊਲ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਗੱਡੀਆਂ ਦੇ ਪੈਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਇੰਜਣਾਂ ਲਈ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਢੁਕਵਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਟਿਕਾਊ ਹਵਾਨਬਾਜ਼ੀ ਬਾਲਣ (SAF) ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਬਾਲਣ ਹੈ। ਇਹ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਬਚੇ-ਖੁਚੇ ਹਿੱਸਿਆਂ, ਵਰਤੇ ਗਏ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਤੇਲ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੈਵਿਕ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। SAF ਨੂੰ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਇੰਜਣਾਂ ਦੀਆਂ ਸਖ਼ਤ ਭੌਤਿਕ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣਕ ਲੋੜਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਪ੍ਰੋਸੈਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਚਾਈ ਅਤੇ ਘੱਟ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੇ।
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਾਪਦੰਡ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਟੀਚੇ
ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਬਾਲਣ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਖ਼ਤ ਨਿਯਮ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਾਗਰਿਕ ਹਵਾਨਬਾਜ਼ੀ ਸੰਗਠਨ (ICAO) ਵੱਲੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਲਣ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। SAF ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਿਕਲਪ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਇੰਜਣ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਉਡਾਣਾਂ ਲਈ SAF ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਲਈ ਟੀਚੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ICAO ਦੇ ਕੋਰਸੀਆ (CORSIA) ਫਰੇਮਵਰਕ ਦੇ ਤਹਿਤ ਭਾਰਤ ਦਾ ਲਕਸ਼ 2027 ਤੱਕ 1% SAF ਮਿਸ਼ਰਣ, 2028 ਤੱਕ 2% ਅਤੇ 2030 ਤੱਕ 5% ਮਿਸ਼ਰਣ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਟੀਚੇ ਸਿਰਫ਼ ਟਿਕਾਊ ਹਵਾਨਬਾਜ਼ੀ ਬਾਲਣ (SAF) ਲਈ ਹਨ, ਨਾ ਕਿ ਇਥਾਨੋਲ ਲਈ।
ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀਟੀ
ਹਵਾਈ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਫੈਲਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਅਫਵਾਹਾਂ ‘ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਿਆਂ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀਟੀ ਹੈ। ਗੈਰ-ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਬਾਲਣ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਾਧਾਰਨ ਇਥਾਨੋਲ ਨੂੰ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਬਾਲਣ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਉਣ ਨਾਲ ਤਕਨੀਕੀ ਖ਼ਤਰੇ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਾਰੇ ਹਵਾਈ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਦਿਵਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਨਬਾਜ਼ੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਦਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਲਣ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
