ਹੰਟਾਵਾਇਰਸ ਕੀ ਹੈ?
ਹੰਟਾਵਾਇਰਸ ਇੱਕ ਵਿਰਲਾ ਪਰ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਵਾਇਰਸ ਹੈ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਚੂਹਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰੋਡੈਂਟਸ (Rodents) ਰਾਹੀਂ ਫੈਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਇਰਸ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਸ਼ਾਬ, ਲਾਰ ਜਾਂ ਮਲ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਕਾਰਨ ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਰੂਜ਼ ਸ਼ਿਪ ‘ਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਮਾਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੋਕ ਇਸ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕੋਵਿਡ-19 ਨਾਲ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਹਨ।
ਪਰ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਸਥਾ (WHO) ਅਤੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਹੰਟਾਵਾਇਰਸ ਕੋਵਿਡ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਫੈਲਦਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਗਲੋਬਲ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਬਣਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ।
ਹੰਟਾਵਾਇਰਸ ਕਿਵੇਂ ਫੈਲਦਾ ਹੈ?
ਕੋਵਿਡ-19 ਮਨੁੱਖ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਰਾਹੀਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਫੈਲਦਾ ਸੀ, ਜਦਕਿ ਹੰਟਾਵਾਇਰਸ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਲਾਗਗ੍ਰਸਤ ਚੂਹਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਫੈਲਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਰੋਡੈਂਟਸ ਦੇ ਮਲ ਜਾਂ ਪਿਸ਼ਾਬ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਧੂੜ ਨੂੰ ਸਾਹ ਰਾਹੀਂ ਅੰਦਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਇਸ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮਨੁੱਖ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਫੈਲਾਅ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਰਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ‘ਐਂਡੀਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਨ’ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹੰਟਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਲੱਛਣ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੱਛਣ ਆਮ ਫਲੂ ਵਰਗੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ:
-
ਬੁਖ਼ਾਰ
-
ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ
-
ਥਕਾਵਟ
-
ਸਿਰ ਦਰਦ
-
ਮਤਲੀ ਅਤੇ ਉਲਟੀਆਂ
ਗੰਭੀਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਫੇਫੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਇਕੱਠਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕੋਵਿਡ-19 ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ?
ਕੋਵਿਡ-19 ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਇਸ ਲਈ ਬਣਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਦਾ ਸੀ। ਹੰਟਾਵਾਇਰਸ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਚੂਹਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਫੈਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਫੈਲਦਾ। WHO ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਹੰਟਾਵਾਇਰਸ “ਕੋਵਿਡ ਜਾਂ ਫਲੂ ਨਹੀਂ ਹੈ” ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦਾ ਫੈਲਣ ਦਾ ਪੈਟਰਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ।
ਕੀ ਭਾਰਤ ਲਈ ਖਤਰਾ ਹੈ?
ਭਾਰਤੀ ਸਿਹਤ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਸਮੇਂ ਭਾਰਤ ਲਈ ਕੋਈ ਤੁਰੰਤ ਖ਼ਤਰਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਵਾਇਰੋਲੋਜੀ (NIV) ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਲੀਆ ਮਾਮਲੇ ਇਕੱਲੇ ਅਤੇ ਸੀਮਤ ਹਨ।
ਬਚਾਅ ਦੇ ਤਰੀਕੇ
-
ਘਰ ਅਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸਫ਼ਾਈ ਰੱਖੋ।
-
ਚੂਹਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਕਰੋ।
-
ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਢੱਕ ਕੇ ਰੱਖੋ।
-
ਚੂਹਿਆਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਥਾਵਾਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਦਸਤਾਨੇ ਅਤੇ ਮਾਸਕ ਪਹਿਨੋ।
-
ਚੂਹਿਆਂ ਦੇ ਮਲ ਜਾਂ ਪਿਸ਼ਾਬ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਸੰਪਰਕ ਨਾ ਕਰੋ।
