ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਬਿਕਵਾਲੀ
ਅੱਜ ਭਾਰਤੀ 29402 ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ, ਜਿੱਥੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੂਚਕਾਂਕ ਬੀ.ਐੱਸ.ਈ. ਸੈਂਸੈਕਸ (BSE Sensex) ਅਤੇ ਐੱਨ.ਐੱਸ.ਈ. ਨਿਫਟੀ50 (NSE Nifty50) ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਬਿਕਵਾਲੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਏ। ਸੈਂਸੈਕਸ ਵਿੱਚ 700 ਤੋਂ ਵੱਧ ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਨਿਫਟੀ 24,000 ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਫਿਸਲ ਗਿਆ। ਇਸ ਗਿਰਾਵਟ ਕਾਰਨ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਪਲ ਭਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਏ। ਬੈਂਕਿੰਗ, ਆਈ.ਟੀ. ਅਤੇ ਫਾਰਮਾ ਖੇਤਰ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ।
ਬਾਜ਼ਾਰ ਮਾਹਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਹ ਗਿਰਾਵਟ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਕਈ ਗਲੋਬਲ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਕਾਰਕਾਂ ਦੇ ਇਕੱਠੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਆਈ ਹੈ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਕਾਰਨ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਜੋਖਮ ਵਾਲੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਤੋਂ ਪੈਸਾ ਕੱਢ ਕੇ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਬਾਂਡ ਵਰਗੀਆਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਜਗ੍ਹਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਛਾਲ
ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਮੱਧ ਪੂਰਬ (Middle East) ਵਿੱਚ ਵਧਦਾ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਹੈ। ਲਾਲ ਸਾਗਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰੂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਖਤਰੇ ਕਾਰਨ ਕੱਚੇ ਤੇਲ (Crude Oil) ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਉੱਚੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਬ੍ਰੈਂਟ ਕਰੂਡ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਏ ਇਸ ਉਛਾਲ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਤੇਲ ਆਯਾਤਕ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਲੋੜ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਬਾਹਰੋਂ ਖਰੀਦਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਧਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਵਧਣ ਨਾਲ ਅਮਰੀਕੀ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚਣਗੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਗਲੋਬਲ ਨਿਵੇਸ਼ ‘ਤੇ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕੀ ਟੈਰਿਫ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਫਾਰਮਾ-ਆਈ.ਟੀ. ਸ਼ੇਅਰਾਂ ‘ਚ ਗਿਰਾਵਟ
ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਨਵੀਆਂ ਟੈਰਿਫ ਨੀਤੀਆਂ ਦੇ ਐਲਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤੀ ਫਾਰਮਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖੀ ਗਈ। ਅਮਰੀਕੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੁਆਰਾ ਜੈਨਰਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ‘ਤੇ ਵਾਧੂ ਟੈਰਿਫ ਲਗਾਉਣ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚ ਘਬਰਾਹਟ ਫੈਲ ਗਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤੀ ਫਾਰਮਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਅਮਰੀਕੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਗਲੋਬਲ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੰਦੀ ਦੇ ਚਲਦਿਆਂ ਭਾਰਤੀ ਆਈ.ਟੀ. ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਦਿੱਗਜ ਕੰਪਨੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਟੀ.ਸੀ.ਐੱਸ., ਇਨਫੋਸਿਸ ਅਤੇ ਵਿਪਰੋ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ ਵੀ ਹੇਠਾਂ ਆ ਗਏ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਆਈ.ਟੀ. ਖਰਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਦੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਨੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਰੁਪਏ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਅਤੇ ਬਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਬਿਕਵਾਲੀ
ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਿਆ ਲਗਾਤਾਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਡਾਲਰ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਅਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕਾਰਨ ਰੁਪਿਆ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਰੁਪਏ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਕਾਰਨ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (FPIs) ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਪੈਸੇ ਕੱਢਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਆਮ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਘਬਰਾਹਟ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਸ਼ੇਅਰ ਵੇਚਣ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਬੁਨਿਆਦ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ‘ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਦੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਣ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
