ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਪਹੁੰਚੇ ਚੀਨ ਦੇ ਤਾਕਤਵਰ ਨੇਤਾ ਕਾਈ ਚੀ
ਚੀਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ 18ਵੇਂ ਬ੍ਰਿਕਸ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਖੇਤਰੀ ਕੂਟਨੀਤੀ ਅਤੇ ਦੋ-ਪੱਖੀ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੋੜ ਹੈ। ਇਸ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਦੇ ਨਾਲ ਚੀਨ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ (CPC) ਦੇ ਜਨਰਲ ਆਫਿਸ ਦੇ ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਕਾਈ ਚੀ ਵੀ ਭਾਰਤ ਆਏ ਹਨ। ਕਾਈ ਚੀ ਦਾ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤ ਦੌਰਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੂਟਨੀਤਕ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਚਰਚਾ ਛੇੜ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਦੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਬੀਜਿੰਗ ਇਸ ਸੰਮੇਲਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦੋ-ਪੱਖੀ ਗੱਲਬਾਤਾਂ ਨੂੰ ਕਿੰਨੀ ਮਹੱਤਤਾ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਕੌਣ ਹਨ ਕਾਈ ਚੀ? ਜਾਣੋ ਚੀਨ ਦੇ ‘ਨੰਬਰ 2’ ਆਗੂ ਦਾ ਰੁਤਬਾ
ਕਾਈ ਚੀ ਚੀਨ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ 7-ਮੈਂਬਰੀ ਪੋਲਿਤ ਬਿਊਰੋ ਸਟੈਂਡਿੰਗ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਨ। ਅਧਿਕਾਰਤ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕਾਈ ਚੀ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਵੇਂ ਨੰਬਰ ‘ਤੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਲੀ ਚਿਆਂਗ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਪੀਪਲਜ਼ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਸਿਆਸੀ ਸਿਧਾਂਤਕਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪੰਜਵੇਂ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੀਨ ਦਾ ਅਸਲ (de facto) ‘ਨੰਬਰ 2’ ਨੇਤਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਜਨਰਲ ਆਫਿਸ ਦੇ ਚੀਫ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਕਾਈ ਚੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਦੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ, ਸੁਰੱਖਿਆ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸੰਚਾਰ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਿਆਸੀ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਦੇ “ਅੱਖ ਅਤੇ ਕੰਨ” ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਉੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਨਿਯੁਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ।
ਚਾਰ ਦਹਾਕਿਆਂ ਪੁਰਾਣਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ: ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਅਤੇ ਕਾਈ ਚੀ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ
ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਅਤੇ ਕਾਈ ਚੀ ਦਾ ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਸਬੰਧ ਚਾਰ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ। ਦੋਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਾਂਝੇ ਕੰਮ ਦਾ ਸਫ਼ਰ 1985 ਵਿੱਚ ਫੂਜੀਆਨ ਪ੍ਰਾਂਤ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਇੱਕ ਉੱਭਰਦੇ ਸਥਾਨਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸਨ ਅਤੇ ਕਾਈ ਚੀ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਇੱਕ ਜੂਨੀਅਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਫੂਜੀਆਨ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 15 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਇਕੱਠੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੌਰਾਨ ਦੋਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਅਟੁੱਟ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਕਾਇਮ ਹੋ ਗਿਆ।
ਜਦੋਂ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਦਾ ਤਬਾਦਲਾ ਗੁਆਂਢੀ ਜ਼ੇਜਿਆਂਗ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਕਾਈ ਚੀ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਸਹਿਯੋਗੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਦੇ ਚੀਨ ਦੇ ਸਰਵਉੱਚ ਨੇਤਾ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਾਈ ਚੀ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਕੱਦ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਿਆ ਅਤੇ ਚਾਰ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੋਲਿਤ ਬਿਊਰੋ ਸਟੈਂਡਿੰਗ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
400 ਮੈਂਬਰੀ ਵੱਡਾ ਡੈਲੀਗੇਸ਼ਨ: ਦੋ-ਪੱਖੀ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਮੋੜ ਦਾ ਸੰਕੇਤ
ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਦੇ ਭਾਰਤ ਦੌਰੇ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਚੀਨ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 400 ਦੇ ਲਗਭਗ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ, ਡਿਪਲੋਮੈਟਾਂ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਵਫ਼ਦ (ਡੈਲੀਗੇਸ਼ਨ) ਭੇਜਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਵਫ਼ਦ 2019 ਵਿੱਚ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਦੇ ਭਾਰਤ ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ ਆਏ 200 ਤੋਂ ਘੱਟ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਵਫ਼ਦ ਨਾਲੋਂ ਦੁੱਗਣੇ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡਾ ਹੈ।
ਇੰਨੇ ਵੱਡੇ ਡੈਲੀਗੇਸ਼ਨ ਦਾ ਭਾਰਤ ਆਉਣਾ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਚੀਨ 2020 ਦੇ ਸੀਮਾ ਵਿਵਾਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪਟੜੀ ‘ਤੇ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਗੰਭੀਰ ਹੈ। ਬ੍ਰਿਕਸ ਸੰਮੇਲਨ ਦੌਰਾਨ ਕਾਈ ਚੀ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਚੀਨੀ ਪੱਖ ਵੱਲੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਗੱਲਬਾਤ ਅਤੇ ਸਮਝੌਤੇ ‘ਤੇ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਰੱਖੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
