ਐਮਾਜ਼ੋਨ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਪੁਣੇ ਸਥਿਤ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੈਮੀਕਲ ਲੈਬਾਰਟਰੀ (NCL) ਦੇ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਜਲ ਸੰਭਾਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਾਟਰ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਸਟਾਰਟ-ਅੱਪ ਫਲੈਕਸਜੈਨ (FluxGen) ਨਾਲ ਭਾਈਵਾਲੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। 380 ਏਕੜ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਇਸ ਖੋਜ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਰਾਹੀਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬਚਤ, ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਭੂਮੀਗਤ ਜਲ ਦੇ ਰੀਚਾਰਜ ਲਈ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਵੱਡੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਊ ਜਲ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਮਾਡਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਸਾਲਾਨਾ 178 ਮਿਲੀਅਨ ਲੀਟਰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਮੁੜ-ਭਰਨ ਦਾ ਟੀਚਾ
ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਾਲੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, NCL ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਨਾ ਲਗਭਗ 178 ਮਿਲੀਅਨ ਲੀਟਰ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਮੁੜ-ਭਰਨ (ਰੀਚਾਰਜ) ਕਰਨ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਖਪਤ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਲਈ ਸਮਾਰਟ ਆਈ.ਓ.ਟੀ. (IoT) ਸੈਂਸਰ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬਚਤ ਵਾਲੇ ਉਪਕਰਣ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਐਰੇਟਰ ਅਤੇ ਵਾਟਰਲੈੱਸ ਯੂਰੀਨਲ ਲਗਾਏ ਜਾਣਗੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ (ਰੇਨ ਵਾਟਰ ਹਾਰਵੈਸਟਿੰਗ), ਵਰਤੇ ਗਏ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਰੀਸਾਈਕਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਹੋਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਲਈ ਬਣੇਗਾ ਟਿਕਾਊ ਜਲ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦਾ ਮਾਡਲ
ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਲਈ ਵੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਸਰੋਤ ਬਣੇਗੀ। ਐਮਾਜ਼ੋਨ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਓਪਰੇਸ਼ਨਜ਼ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਕਰਨ ਛਾਬੜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ NCL ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਤਕਨਾਲੋਜੀ-ਆਧਾਰਿਤ ਇਹ ਮਾਡਲ ਸਕੂਲਾਂ, ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਲਈ ਵੀ ਅਪਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। NCL ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਕੰਟਰੋਲਰ ਕਨਿਕਾ ਗੋਇਲ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਖੋਜਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ ਭਲਾਈ ਲਈ ਵਰਤਣਾ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਹੈ। ਫਲੈਕਸਜੈਨ ਦੇ ਸੀ.ਈ.ਓ. ਗਣੇਸ਼ ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇੱਕੋ ਜਗ੍ਹਾ ‘ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਵਿਲੱਖਣ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
2027 ਤੋਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗਾ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ
ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਤਹਿਤ 2027 ਤੋਂ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਯੁਵਾ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਜਲ ਸੰਭਾਲ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤਹਿਤ ਸਕੂਲੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ NCL ਕੈਂਪਸ ਦੇ ਤਿਮਾਹੀ ਦੌਰੇ ਕਰਵਾਏ ਜਾਣਗੇ, ਸਥਾਨਕ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਟਰ ਕਲੱਬ ਬਣਾਏ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ “ਹਾਈਡ੍ਰੋਕੁਐਸਟ” (HydroQuest) ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਬੋਰਡ ਗੇਮ ਰਾਹੀਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬਚਤ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਸਿਖਾਏ ਜਾਣਗੇ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਐਮਾਜ਼ੋਨ ਦਾ ‘ਵਾਟਰ ਪੋਜ਼ਟਿਵ’ ਅਭਿਆਨ
ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਐਮਾਜ਼ੋਨ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਜਲ ਸੰਭਾਲ ਨੀਤੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਐਮਾਜ਼ੋਨ ਨੇ ਆਪਣੇ 2027 ਦੇ ਟੀਚੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ‘ਵਾਟਰ ਪੋਜ਼ਟਿਵ’ ਦਾ ਦਰਜਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨਾ ਪਾਣੀ ਵਰਤਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ 120% ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਾਣੀ ਕੁਦਰਤ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਮੋੜਦੀ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਕਰਨਾਟਕ, ਤੇਲੰਗਾਨਾ, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ-ਐਨ.ਸੀ.ਆਰ. ਵਿੱਚ 62 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਲਾਨਾ 4 ਅਰਬ ਲੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਾਣੀ ਰੀਚਾਰਜ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
