ਵਾਇਰਲ ਬੁਖ਼ਾਰ ਜਾਂ ਫਲੂ ਤੋਂ ਠੀਕ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀਪਨ ਜਾਂ ਦਬਾਅ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਲੱਛਣ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਅਣਦੇਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਬੁਖ਼ਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਆਮ ਸਰੀਰਕ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਸਮਝ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਡਾਕਟਰੀ ਮਾਹਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਭਾਰੀਪਨ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਜਾਂ ਨਿਮੋਨੀਆ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਅਤੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਵਿਚਕਾਰ ਫਰਕ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਸਹੀ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਬੁਖ਼ਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀਪਨ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਵਾਇਰਲ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਨਾਲ ਲੜਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਬੁਖ਼ਾਰ ਉਤਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸੋਜਸ਼ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਵਾਰ-ਵਾਰ ਖੰਘਣ ਜਾਂ ਛਾਤੀ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ‘ਤੇ ਖਿੱਚ ਪੈਣ ਨਾਲ ਹਲਕਾ ਦਰਦ ਜਾਂ ਭਾਰੀਪਨ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਇਹ ਭਾਰੀਪਨ ਲਗਾਤਾਰ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਤਕਲੀਫ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਫੇਫੜਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਨਿਮੋਨੀਆ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੁੱਖ ਲੱਛਣ
ਨਿਮੋਨੀਆ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਹਵਾ ਦੀਆਂ ਥੈਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੋਜਸ਼ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤਰਲ ਜਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਲਗਮ ਭਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਲੱਛਣਾਂ ਵੱਲ ਖਾਸ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ:
-
ਦੁਬਾਰਾ ਤੇਜ਼ ਬੁਖ਼ਾਰ ਆਉਣਾ: ਬੁਖ਼ਾਰ ਠੀਕ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁਬਾਰਾ ਚੜ੍ਹਨਾ ਬੈਕਟੀਰੀਅਲ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।
-
ਸਾਹ ਫੁੱਲਣਾ: ਆਰਾਮ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਜਾਂ ਛੋਟੇ-ਮੋਟੇ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਤਕਲੀਫ਼ ਹੋਣਾ।
-
ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਦਰਦ: ਡੂੰਘਾ ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ ਜਾਂ ਖੰਘਦੇ ਸਮੇਂ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਚੋਭ ਵਾਲਾ ਦਰਦ ਹੋਣਾ।
-
ਗਾੜ੍ਹੀ ਬਲਗਮ ਵਾਲੀ ਖੰਘ: ਪੀਲੇ, ਹਰੇ ਜਾਂ ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦੀ ਬਲਗਮ ਆਉਣਾ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
-
ਅੱਤ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਚੱਕਰ ਆਉਣਾ: ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਸਤੀ ਜਾਂ ਭੁਲੇਖਾ ਪੈਣਾ ਗੰਭੀਰ ਲੱਛਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖ਼ਤਰਾ?
ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਬੁਖ਼ਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਇਹ ਉਲਝਣਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਬਜ਼ੁਰਗ, ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ, ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਦਮਾ (ਅਸਥਮਾ), ਸੀ.ਓ.ਪੀ.ਡੀ. (COPD), ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਜਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਿਮੋਨੀਆ ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਹਲਕਾ ਭਾਰੀਪਨ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਵੀ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਜ਼ਰੂਰੀ ਡਾਕਟਰੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਉਪਾਅ
ਜੇਕਰ ਬੁਖ਼ਾਰ ਉਤਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਛਾਤੀ ਦਾ ਭਾਰੀਪਨ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਕੋਈ ਦਵਾਈ ਜਾਂ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਨਾ ਲਵੋ। ਤੁਰੰਤ ਕਿਸੇ ਮਾਹਰ ਡਾਕਟਰ ਤੋਂ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਓ। ਡਾਕਟਰ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਟੈਥੋਸਕੋਪ ਨਾਲ ਛਾਤੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਆਕਸੀਜਨ ਲੈਵਲ ਚੈੱਕ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲੋੜ ਪੈਣ ‘ਤੇ ਛਾਤੀ ਦਾ ਐਕਸ-ਰੇ (Chest X-ray) ਜਾਂ ਖੂਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਜਲਦੀ ਠੀਕ ਹੋਣ ਲਈ ਖਾਸ ਸੁਝਾਅ
ਬੁਖ਼ਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਆਰਾਮ ਦਿਓ ਅਤੇ ਹਲਕਾ ਕੋਸਾ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਲੈਂਦੇ ਰਹੋ ਤਾਂ ਜੋ ਬਲਗਮ ਪਤਲੀ ਹੋ ਕੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਸਕੇ। ਭਾਰੀ ਕਸਰਤ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰੋ, ਡੂੰਘੇ ਸਾਹ ਲੈਣ ਦੀ ਕਸਰਤ (ਬ੍ਰੀਦਿੰਗ ਐਕਸਰਸਾਈਜ਼) ਕਰੋ ਅਤੇ ਧੂੰਏਂ ਜਾਂ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੋ ਤਾਂ ਜੋ ਫੇਫੜੇ ਜਲਦੀ ਸਿਹਤਮੰਦ ਹੋ ਸਕਣ।
