ਟਰੰਪ ਦਾ ਆਖਰੀ ਅਲਟੀਮੇਟਮ: ‘ਜਾਂ ਤਾਂ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰੋ ਜਾਂ ਕੰਮ ਖ਼ਤਮ ਕਰੋ’
ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਅਤੇ ਤਹਿਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਓਵਲ ਆਫ਼ਿਸ ਤੋਂ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਖ਼ਤ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਇਸ ਟਕਰਾਅ ਵਿੱਚ “ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ” ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰੇਗਾ। ਇਹ ਬਿਆਨ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਆਇਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਈਰਾਨ ਆਪਣੇ ਮਰਹੂਮ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਆਇਤੁੱਲਾ ਅਲੀ ਖ਼ਮੇਨਈ ਦੇ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਸਰਕਾਰੀ ਜਨਾਜ਼ੇ (ਸ਼ੋਕ ਸਭਾ) ਵਿੱਚ ਰੁੱਝਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਅਸਿੱਧੀ ਕੂਟਨੀਤਕ ਗੱਲਬਾਤ ਅਸਫਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਹਟੇਗਾ।
ਟਰੰਪ ਨੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਅਸੀਂ ਜਾਂ ਤਾਂ ਕੋਈ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਾਂਗੇ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਕੰਮ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦੇਵਾਂਗੇ। ਅਤੇ ਕੰਮ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨਾ ਸਾਡੇ ਲਈ ਕੋਈ ਬਹੁਤਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।” ਹਾਲਾਂਕਿ, ਆਪਣੇ ਹਮਲਾਵਰ ਰੁਖ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨਾ ਪਸੰਦ ਕਰਾਂਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ 9.1 ਕਰੋੜ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ। ਅਸੀਂ ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਉਹ ਇਹ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।”
ਨਾਜ਼ੁਕ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲੱਖਾਂ ਦਾ ਇਕੱਠ
ਟਰੰਪ ਦਾ ਇਹ ਬਿਆਨ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਜਾਰੀ ਨਾਜ਼ੁਕ ਜੰਗਬੰਦੀ ਅਤੇ ਕਤਰ ਦੇ ਦੋਹਾ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਅਸਿੱਧੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਰੁਕਣ ਦੌਰਾਨ ਆਇਆ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਆਇਤੁੱਲਾ ਅਲੀ ਖ਼ਮੇਨਈ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕ ਕਾਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾ ਕੇ ਸੜਕਾਂ ‘ਤੇ ਉਤਰੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਤਹਿਰਾਨ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਹਿਰ ਕੁਮ (Qom) ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ‘ਤੇ ਜਨਤਾ ਦਾ ਇਹ ਹੜ੍ਹ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਜਨਾਜ਼ੇ ਦੌਰਾਨ ਈਰਾਨ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਦੇ ਇੱਕੋ ਥਾਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਦਿਆਂ ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਕੋਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਵਾਰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਸੀ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਉਹ ਸਾਰੇ ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਇੱਕੋ ਝਟਕੇ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗੇ ਕਿਉਂਕਿ ਫਿਰ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਬਚੇਗਾ।” ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਟਰੰਪ ਨੇ ਈਰਾਨੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸ਼ੋਕ ‘ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਦਿਆਂ ਇਸ ਨੂੰ “ਨਕਲੀ ਹੰਝੂ” ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ‘ਤੇ ਈਰਾਨੀ ਦੂਤਾਵਾਸ ਨੇ ਸਖ਼ਤ ਇਤਰਾਜ਼ ਜਤਾਇਆ ਹੈ।
ਪਰਮਾਣੂ ‘ਧੂੜ’ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਘੇਰਾਬੰਦੀ
ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਈਰਾਨ ਦੇ ਪਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੀਮਤ ‘ਤੇ ਪਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਣ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲੋਂ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਮੱਗਰੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪਰਮਾਣੂ ਧੂੜ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਵਾਂਗੇ।” ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ ਪਲਟਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਬਲਕਿ ਉਸ ਦੇ ਵਤੀਰੇ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਆਰਥਿਕ ਮੋਰਚੇ ‘ਤੇ ਟਰੰਪ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਕਾਰਨ ਈਰਾਨ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਗਾਲ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਜੰਗ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਈਰਾਨ ਕੋਲ ਕੋਈ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪੱਤਾ ਨਹੀਂ ਬਚਿਆ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਹੁਣ ਕੋਈ ਪੈਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਫੰਡ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਣਗੇ।”
ਈਰਾਨ ਦਾ ਪਲਟਵਾਰ ਅਤੇ ਬਦਲੇ ਦਾ ਅਹਿਦ
ਟਰੰਪ ਦੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਧਮਕੀਆਂ ‘ਤੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਸੁਪਰੀਮ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕਿਊਰਿਟੀ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਮੁਹੰਮਦ ਬਾਕਰ ਜ਼ੋਲਕਾਦਰ ਨੇ ਤਿੱਖੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਟਰੰਪ ਦੇ ਬਿਆਨ ਨੂੰ “ਭੁਲੇਖਾ” ਦੱਸਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਈਰਾਨੀ ਲੋਕ ਧਮਕੀਆਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ, “ਈਰਾਨੀ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰੋ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਦੂਜੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਜਵਾਬ ਦੇਣਾ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ।”
ਈਰਾਨ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ‘ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਲੱਖਾਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਨਾਅਰੇਬਾਜ਼ੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਈਰਾਨੀ ਫੌਜ ਨੇ ਵੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਇਸ ਸਰਕਾਰੀ ਸ਼ੋਕ ਦੌਰਾਨ ਦੇਸ਼ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਹਮਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
