ਵਰਲਡ ਆਟਿਜ਼ਮ ਅਵੇਅਰਨੈੱਸ ਡੇ ਕੀ ਹੈ?
World Autism Awareness Day ਹਰ ਸਾਲ 2 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਦਾ ਮਕਸਦ ਆਟਿਜ਼ਮ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਫੈਲਾਉਣਾ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਜੀ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨ ਮੌਕੇ ਅਤੇ ਸਵੀਕਾਰਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਵਾ ਦੇਣਾ ਹੈ।
ਆਟਿਜ਼ਮ ਜਾਂ Autism Spectrum Disorder ਇੱਕ ਨਰਵਸ ਸਿਸਟਮ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਵਿਕਾਸੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ ਜੋ ਬੱਚੇ ਦੇ ਵਿਹਾਰ, ਸੰਚਾਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਡਾਕਟਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਇਸ ਦੀ ਪਛਾਣ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਥੈਰਪੀ ਅਤੇ ਸਹੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਾਫ਼ੀ ਸੁਧਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਟਿਜ਼ਮ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੱਛਣ
ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਆਟਿਜ਼ਮ ਦੇ ਲੱਛਣ ਅਕਸਰ ਬੱਚੇ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।
ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਲੱਛਣ ਇਹ ਹਨ:
-
ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਖਾਂ ਮਿਲਾ ਕੇ ਨਾ ਦੇਖਣਾ
-
ਨਾਮ ਪੁਕਾਰਨ ’ਤੇ ਜਵਾਬ ਨਾ ਦੇਣਾ
-
ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ
-
ਹੋਰ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡਣ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਨਾ ਹੋਣਾ
-
ਇੱਕੋ ਹੀ ਹਰਕਤਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕਰਨਾ
-
ਆਵਾਜ਼, ਰੌਸ਼ਨੀ ਜਾਂ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਅਸਧਾਰਨ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਲਾ ਵਿਹਾਰ ਸਮਝ ਕੇ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪਛਾਣ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ
ਜੇ ਆਟਿਜ਼ਮ ਦੀ ਪਛਾਣ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਥੈਰਪੀਜ਼ ਨਾਲ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
-
ਸਪੀਚ ਥੈਰਪੀ
-
ਬਿਹੇਵਿਅਰਲ ਥੈਰਪੀ
-
ਆਕਿਊਪੇਸ਼ਨਲ ਥੈਰਪੀ
ਇਹ ਥੈਰਪੀਜ਼ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸੰਚਾਰ ਯੋਗਤਾ, ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਹਾਰ ਅਤੇ ਦਿਨਚਰਿਆ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਆਟਿਜ਼ਮ ਦੇ ਹੋਰ ਆਮ ਲੱਛਣ
ਕੁਝ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:
-
ਇੱਕੋ ਗੱਲ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦੁਹਰਾਉਣਾ
-
ਖਿਡੌਣਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲਗਾਉਣਾ
-
ਰੁਟੀਨ ਬਦਲਣ ’ਤੇ ਗੁੱਸਾ ਹੋਣਾ
-
ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਜਾਂ ਤੇਜ਼ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਅਸੁਵਿਧਾ
ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਆਟਿਜ਼ਮ ਇੱਕ ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ ਸਥਿਤੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਲੱਛਣ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਅਤੇ ਸਵੀਕਾਰਤਾ ਦੀ ਲੋੜ
ਵਰਲਡ ਆਟਿਜ਼ਮ ਅਵੇਅਰਨੈੱਸ ਡੇ ਦਾ ਮਕਸਦ ਸਿਰਫ਼ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਫੈਲਾਉਣਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਆਟਿਜ਼ਮ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਵੀਕਾਰਤਾ ਅਤੇ ਸਮਾਨ ਮੌਕੇ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਵੀ ਹੈ।
