ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ‘ਗੰਭੀਰ ਪੱਧਰ ਤੇ ਪਹੁੰਚੀ
ਦਿੱਲੀ-NCR ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਖਤਰਨਾਕ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਈ ਹੈ। ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ Air Quality Index (AQI) 450 ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਦਰਜ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ‘Severe’ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ‘ਤੇ ਵਾਪਸ ਮੋਟਾ, ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਸਮੋਗ ਛਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਰ ਤੱਕ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਕਾਫੀ ਘੱਟ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਤੁਰੰਤ GRAP-III ਲਾਗੂ, ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਕਦਮ ਸ਼ੁਰੂ
ਵਧਦੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੇ GRAP (Graded Response Action Plan) ਦਾ ਤੀਜਾ ਪੜਾਅ ਲਾਗੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਤਹਿਤ:
-
ਧੂੜ ਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਕਾਰਜਾਂ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ
-
ਪੁਰਾਣੇ, ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਵਾਲੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਜਾਂਚ
-
ਇੰਡਸਟਰੀਆਂ ‘ਤੇ ਕੰਟਰੋਲ
-
ਸੜਕਾਂ ‘ਤੇ ਧੂੜ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਪਾਣੀ ਛਿੜਕਾਅ
ਜਿਹੇ ਕਦਮ ਤੁਰੰਤ ਚੁੱਕੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਸਿਹਤ ਲਈ ਵੱਡਾ ਖਤਰਾ
ਡਾਕਟਰਾਂ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪੱਧਰ ਦਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਖਾਸ ਕਰਕੇ:
-
ਬੱਚਿਆਂ
-
ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ
-
ਦਮਾ ਤੇ ਫੇਫ਼ੜਿਆਂ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ
ਲਈ ਬਹੁਤ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਖਾਂਸੀ, ਸਾਂਸ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼, ਜਲਣ, ਸੀਨੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰ ਅਤੇ ਦਿਲ-ਸੰਬੰਧੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵੱਧਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਵਧਣ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ
ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਵਧਣ ਦੇ ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹਨ:
-
ਹਵਾ ਦੀ ਗਤੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ
-
ਤਾਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਕਮੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਧੂੰਝਾ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਫੱਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
-
PM2.5 ਅਤੇ PM10 ਦੇ ਵੱਧ ਪੱਧਰ
-
ਵਾਹਨਾਂ ਦਾ ਵਧਦਾ ਧੂੰਆ
-
ਨਿਰਮਾਣ ਸਥਾਨਾਂ ਤੋਂ ਉੱਡਣ ਵਾਲੀ ਧੂੜ
ਇਹ ਸਾਰੇ ਕਾਰਨ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਸਮੋਗ ਨੂੰ ਹੋਰ ਗਾੜ੍ਹਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਮੰਗ
ਦਿੱਲੀ-NCR ਦੇ ਲੋਕ ਘਟਦੀ ਹਵਾ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਤ ਹਨ। ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਹੈ ਕਿ:
-
ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਪਾਲਣਾ ਕਰਵਾਈ ਜਾਵੇ
-
ਪਬਲਿਕ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ
-
ਧੂੜ ਨਿਯੰਤਰਣ ਲਈ ਪੱਕੇ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਜਾਣ
-
ਵਾਹਨਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਯਮ ਹੋਰ ਸਖ਼ਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ
ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ
ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗਿਆਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹਰ ਸਾਲ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੋਗ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਅਸਥਾਈ ਉਪਾਅ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ:
-
ਸਖ਼ਤ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨਿਯੰਤਰਣ ਨੀਤੀਆਂ
-
ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਹਰੇ-ਭਰੇ ਖੇਤਰ
-
ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਵਾਹਨ ਪ੍ਰਬੰਧਨ
-
ਨਿਰਮਾਣ ਧੂੜ ‘ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਾਬੂ
ਬਹੁਤ ਅਹਿਮ ਹਨ।
