UN ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੌਂਸਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ
ਇਰਾਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲ ਰਹੀ ਤਣਾਅਪੂਰਨ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਵਿੱਚ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੌਂਸਲ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੂਸ ਅਤੇ ਚੀਨ ਨੇ ਵੀਟੋ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਬਹਿਰੀਨ ਵੱਲੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਸਮੇਤ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਇਸਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਵੋਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ 15 ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 11 ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਵੋਟ ਦਿੱਤੀ, ਜਦਕਿ ਰੂਸ ਅਤੇ ਚੀਨ ਨੇ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦੋ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਵੋਟਿੰਗ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਵੀਟੋ ਕਾਰਨ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਲੱਗਿਆ ਹੈ।
ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਕਿਉਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ
ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਲਗਭਗ 20 ਫੀਸਦੀ ਤੇਲ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਰਾਨ-ਅਮਰੀਕਾ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਇਸ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਗਲੋਬਲ ਮਾਰਕੀਟਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਵਧ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਅਸਰ ਪਿਆ ਹੈ।
ਰੂਸ ਅਤੇ ਚੀਨ ਨੇ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ ਵਿਰੋਧ
ਰੂਸ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਇਰਾਨ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਝੁਕਾਅ ਰੱਖਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਅਸਲੀ ਕਾਰਨਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ।
ਚੀਨ ਦੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਸਮੇਂ ਅਜਿਹਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਪਾਸ ਕਰਨਾ ਤਣਾਅ ਹੋਰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਰੂਸ ਨੇ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਜੰਗ ਰੋਕਣ ਅਤੇ ਡਿਪਲੋਮੈਸੀ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਇਰਾਨ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸਵਾਗਤ
ਇਰਾਨ ਨੇ ਰੂਸ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਰਾਨ ਦੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜਦੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਵੀਟੋ ਨੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੌਂਸਲ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਠਹਿਰਾਉਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਹੈ।
ਦੁਨੀਆ ਲਈ ਊਰਜਾ ਸੰਕਟ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ
ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਊਰਜਾ ਸਪਲਾਈ ‘ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਤੱਕ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਤੇਲ ਇਸੇ ਰਾਹੀਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੇ ਇਹ ਸੰਕਟ ਲੰਮਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਗਲੋਬਲ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ‘ਤੇ ਵੀ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਗਲਾ ਕਦਮ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ
UN ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਇਸ ਮਸਲੇ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਸਾਂਝਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕਈ ਦੇਸ਼ ਸੰਘਰਸ਼ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਡਿਪਲੋਮੈਟਿਕ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਸੰਬੰਧੀ ਇਹ ਸੰਕਟ ਅਜੇ ਵੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਵਪਾਰ ਲਈ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
